De Europese Commissie wil Frontex laten uitgroeien tot een organisatie met 30.000 medewerkers. Daarvoor moet het vaste personeelsbestand worden uitgebreid en komt er een nieuwe Europese grens- en terugkeereenheid van 17.000 medewerkers. Die wordt gedurende vijftien jaar opgebouwd. Het gaat dus niet om een onmiddellijke uitbreiding met 30.000 personeelsleden.
Ook buiten EU
Frontex moet voortaan ook buiten de EU kunnen optreden. Het agentschap krijgt de mogelijkheid om niet-EU-landen te ondersteunen bij het terugsturen van migranten naar hun herkomstland, zelfs wanneer die nooit Europees grondgebied hebben bereikt. Ook moet Frontex uitzettingen vanuit terugkeercentra buiten de EU ondersteunen.
Daarmee krijgt Frontex een grotere rol in het Europese terugkeerbeleid. Binnen de organisatie komt een speciaal coördinatiecentrum dat uitzettingen moet organiseren. Het voorstel maakt Frontex echter niet automatisch verantwoordelijk voor het dagelijkse beheer of de bewaking van terugkeercentra, maar ‘bewaking’ behoort wel tot de nieuwe mogelijkheden.
Interventie
De Commissie wil vooral bereiken dat meer migranten zonder verblijfsrecht daadwerkelijk vertrekken. Volgens Eurocommissaris Magnus Brunner keert momenteel slechts zo’n 32 procent van afgewezen asielzoekers daadwerkelijk terug. Frontex moet daarom een centrale rol krijgen bij het organiseren en uitvoeren van terugkeer-operaties.
Daarnaast krijgt Frontex een speciale interventiemacht die bij plotselinge grens crises binnen 24 uur kan worden ingezet. De gebeurtenissen in de Spaanse enclave Ceuta in Marokko, waar afgelopen zomer grote aantallen migranten de grens overstaken, worden aangehaald als voorbeeld van de noodzaak om sneller op dergelijke situaties te kunnen reageren.
Inlichtingendienst
Voor de uitbreiding wil de Commissie aanzienlijk meer geld beschikbaar stellen. Frontex moet bovendien gemakkelijker moderne apparatuur, bewakingsmiddelen en nieuwe technologie kunnen aanschaffen. Een nieuw soort inlichtingendienst gaat openbare berichten op sociale media volgen om mogelijke problemen aan de Europese buitengrenzen vroegtijdig te signaleren.
Frontex krijgt ook mogelijkheden om op te treden tegen illegale online-inhoud die risico's voor de grensveiligheid oplevert. Het agentschap kan internetplatforms waarschuwen en nationale autoriteiten vragen maatregelen te nemen. De uitbreiding roept tegelijkertijd kritiek op omdat de bevoegdheden van het Europese mensenrechten-toezicht volgens de berichtgeving worden beperkt.
Europese ICE
Het Nederlandse Europarlementslid Tineke Strik van de Groenen waarschuwt dat Frontex dreigt te veranderen in een Europese versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. De voorstellen zijn nog niet definitief. De regeringen van de EU-landen en het Europees Parlement moeten zich nog over de nieuwe bevoegdheden uitspreken.
