Het nieuwe plan moet het eenvoudiger maken voor bedrijven en investeerders om geld te steken in projecten die bijdragen aan natuurherstel, zoals het herstellen van moerasgebieden, bossen of kustgebieden.
Milieucommissaris Jessika Roswal benadrukt dat zulke investeringen niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook economisch kunnen lonen. Ze stelt dat natuurbehoud een waarde vertegenwoordigt die op dit moment onvoldoende wordt benut.
Met het initiatief sluit Brussel aan bij eerdere initiatieven om ook bij andere milieudoelen particulier geld in te zetten. Zo wordt al langer samengewerkt met de private sector voor het verbeteren van luchtkwaliteit, het verminderen van watervervuiling en het bevorderen van duurzame landbouwpraktijken. Brussel wil met dit nieuwe voorstel dezelfde logica toepassen op biodiversiteit.
Centraal in het plan staan zogeheten ‘natuurkredieten’, een soort verhandelbare aandelen die de impact van een project op de natuur meetbaar moeten maken. Zulke projecten krijgen dan een soort EU-goedkeuringsstempel. Het is de bedoeling dat er een vrijwillige markt voor deze kredieten ontstaat, naast bestaande publieke financiering.
Milieuorganisaties reageren gemengd. Ze zien kansen om natuurprojecten van extra investeringen te voorzien, maar waarschuwen dat particulier geld niet mag worden gezien als vervanging van overheidsbudgetten. Brussel moet volgens hen zelf voldoende blijven investeren in natuurbeleid. Zonder stevige publieke inzet dreigt het voorstel - volgens hen - een schijnoplossing te worden die bestaande tekorten maskeert.
Een andere zorg is dat de plannen kunnen leiden tot ‘groenwassen’, waarbij investeerders met relatief kleine bijdragen toch een groen imago kopen. Als bedrijven via natuurkredieten claims kunnen maken over milieuwinst, zonder hun eigen schadelijke activiteiten terug te dringen, dreigt afleiding van structurele maatregelen.
De Europese Commissie erkent dit risico en belooft een robuust raamwerk voor transparantie en controle. De Commissie wil - naar eigen zeggen - voorkomen dat het nieuwe systeem ruimte biedt voor misbruik of onterechte claims over ecologische winst.
Het plan maakt deel uit van bredere inspanningen van de EU om de natuurherstelwet uit te voeren en de doelstellingen van de Europese Green Deal te halen. Volgens de Commissie is er jaarlijks tientallen miljarden euro’s extra nodig voor natuurherstel, en kan particuliere financiering daarin een sleutelrol spelen.