Duitsland heeft afgelopen week, op het aller-allerlaatste moment, bij de Europese Commissie een nieuwe Nitraatverordening ingediend. Vrijdag verliep de termijn om iets te doen tegen de nitraatverontreiniging van het Duitse bodemwater.
Europese rechters hebben Berlijn veroordeeld tot boetes van 850.000 euro per dag zolang het niet voldoet aan de nitraatnormen. Brussel mag maandag beginnen dat te innen.
Europees onderzoek had in 2019 al aangetoond in welke gebieden in welke landen het oppervlaktewater te veel verontreinigd is. Dat wordt vooral toegeschreven door het uitrijden van mest en het gebruik van kunstmeststoffen in de landbouw.
“Het tempo van de verandering is onvoldoende om schade aan de menselijke gezondheid te voorkomen en kwetsbare ecosystemen te behouden. In overeenstemming met de Europese Green Deal is er nu dringender actie nodig om een duurzame landbouw te realiseren en onze kostbare watervoorziening te beschermen”, zei Milieucommissaris Virginijus Sinkevicius onlangs.
De Europese Commissie vindt dat sommige lidstaten extra maatregelen moeten nemen om aan de Nitraatrichtlijn te voldoen. Duitsland en Nederland behoren tot dit rijtje, evenals België, Luxemburg, Spanje en Tsjechië. Ook Nederland onderhandelt nog met de Europese Commissie over vermindering van nitraatvervuiling in Nederlandse wateren. Hangende dat overleg kregen die landen de afgelopen twee jaar uitstel.
In Duitsland draait het vooral om de vraag welke gebieden behoren tot de meest-vervuilde nitraatgebieden ( ‘rote gebieten’). Op dit moment is landelijk zo’n 2 miljoen hectare aangewezen als rood gebied, vooral in het zuidwesten van het land. Daar mag straks veel minder. Onderdeel van het probleem is dat de Duitse deelstaten te weinig metingen hebben gedaan om de beweringen van Brussel met concrete cijfers te kunnen weerleggen.
Blijkens het onderzoek van 2019 komt in Nederland de meeste nitraatvervuiling voor in Noord-Brabant. Nederland heeft bij Brussel het zevende actieprogramma Nitraatrichtlijn ingediend, maar dat wordt tot nu toe door de ENVI-milieuambtenaren van de Europese Commissie afgewezen.
Met dat program probeert Nederland aan te tonen hoe het gaat voldoen aan verbetering van de waterkwaliteit. Dat overleg is nog steeds gaande, maar de LNV-top toont zich somber over de kansen op succes. Op 17 maart is er weer een bijeenkomst van het EC-Nitraatcomité.
Maandag (21 februari) komen de Europese LNV-ministers in Brussel bijeen voor hun maandelijkse EU-beraad. Aan dat overleg nemen ook de drie meest-betrokken Commissarissen Wojciechowski (Landbouw), Kyriakides (Gezondheid) en Sinkevicius (Milieu) deel. De Nitraatkwestie staat niet formeel op de agenda, maar naar verwachting zal Duitsland – desnoods in de wandelgangen- proberen onder die dagelijkse boete van bijna een miljoen euro per dag uit te komen.