De Europese Commissie heeft een pakket van maatregelen gepresenteerd om de aanvoer van kunstmest veilig te stellen en om de voedselzekerheid in Europa te beschermen. Aanleiding zijn de sterk gestegen prijzen en de onrust op de internationale energiemarkt, als gevolg van de blokkade van de Straat van Hormuz en de Perzische Golf
Kwetsbaar
Volgens de Commissie zijn Europese boeren kwetsbaar geworden door verstoringen in de levering van kunstmest en door schommelende gasprijzen. Bijna de helft van grondstoffen voor de productie van kunstmest komt uit het Midden-Oosten.
Brussel wil landbouwers op korte termijn ondersteunen met extra financiële ruimte binnen het landbouwbeleid. Ook moet een versterkte landbouw-reserve zorgen voor meer financiële steun.
Promotion
Daarnaast wil de Commissie de EU-landen meer mogelijkheden geven om bestaande landbouwsubsidies sneller en flexibeler in te zetten. Er komen voorstellen om boeren gemakkelijker voorschotten en steun voor efficiënter kunstmestgebruik te geven. Maar agrarische organisaties wijzen er op dat dat ‘bestaand’ EU-geld voor de landbouw is, en niet ‘extra, nieuwe’ subsidie.
Meer mest
De Europese Commissie zet tegelijk sterk in op een grotere eigen Europese kunstmestindustrie. Europa moet minder afhankelijk worden van import en beter bestand zijn tegen internationale schokken op de energiemarkt. Dat zal een traject van vele jaren zijn.
Een belangrijk onderdeel van het plan is het hergebruik van dierlijke mest (Renure) , digestaat en landbouwafval. Ook alternatieven zoals bio-based meststoffen, algen, bio-stimulanten en terugwinning van stikstof en fosfor krijgen een grotere rol.
Brussel onderzoekt verder hoe de kunstmestsector kan verduurzamen zonder de productie in Europa verder onder druk te zetten. Daarbij kijkt de Commissie ook naar de gevolgen van het Europese koolstofbeleid voor kunstmestprijzen en voedselkosten.
Niet echt nieuw
Boerenorganisaties en verschillende politici reageren kritisch. Zij vinden dat het plan vooral bestaat uit langetermijn-maatregelen, terwijl boeren juist snelle hulp verwachten nu de productiekosten blijven stijgen. Ook wijzen ze er op dat veel van die 25 punten al langere tijd binnen de EU in voorbereiding zijn, en niet echt nieuw zijn.
De Commissie houdt vast aan het bestaande koolstofbeleid voor vervuilende importproducten. Ook kiest Brussel er niet voor om de omstreden CBAM-heffingen of importmaatregelen (die begin dit jaar ingingen) tijdelijk volledig op te schorten, ondanks druk vanuit delen van de landbouwsector.