Grote struikelblokken zijn de plannen voor de ontwikkeling en bouw van een nieuwe Europese straaljager, als toekomstige opvolger van de Eurofighter. Frankrijk vindt dat het nieuwe toestel zodanig moet worden gebouwd dat het ook (Franse) kernbommen moet kunnen afwerpen. Dit met het oog op een (eventuele) toekomstige Europese Defensiemacht, losser van de Verenigde Staten, eventueel zelfs buiten de NAVO.
Duitsland vindt zo’n ingrijpende upgrade van het gezamenlijke ontwerp overbodig, voorbarig en veel te kostbaar, zo luidt de (verhulde) kritiek uit Berlijn. Ook zijn de EU-Commissarissen het nog niet eens of toekomstig militair materieel uitsluitend in de EU-landen gebouwd en aangeschaft mag worden, of ook in ‘bevriende’ niet-EU-landen zoals Groot-Brittannië, Noorwegen of Australië.
De Verenigde Staten hebben al gezegd te verwachten dat de EU-landen hun wapens vooral in de VS blijven kopen.
Promotion
Auto-industrie
Daarnaast zijn er binnen de EU-landen nog meningsverschillen over de toekomst van de auto-industrie. De Duitse auto-industrie wil vasthouden aan (milieuvervuilende) benzine-motoren, terwijl Commissievoorzitter Ursula von der Leyen openlijk bepleit dat de Europese automakers samen een kleine elektrische stadsauto gaan ontwikkelen.
De verdeeldheid loopt langs duidelijke lijnen. Een groep EU-landen steunt stevige ‘koop Europees’-regels om de eigen industrie te beschermen. Andere landen waarschuwen dat zulke maatregelen investeringen kunnen afremmen en de kosten kunnen verhogen.
Tussen China en de VS
Het debat staat niet op zichzelf. Het industrie- en defensiebeleid wordt nadrukkelijk gekoppeld aan een bredere strategie om ook in de wereldwijde handelspolitiek het Europese concurrentievermogen tegenover de Verenigde Staten en China te versterken.
Tegelijkertijd bestaan er meningsverschillen over de ontwikkeling van toekomstig militair materieel. Lidstaten verschillen van mening over de eisen waaraan nieuwe systemen moeten voldoen en over de richting van gezamenlijke projecten.
Achterlopen
Ook binnen de Europese Commissie zelf zijn er spanningen. Commissarissen zijn het niet eens over de reikwijdte van voorstellen en over de mate waarin Europese voorkeur moet worden vastgelegd in wetten en regels. Extra overleg moet helpen om compromissen te vinden over de geografische reikwijdte en de praktische uitvoering van de plannen.
Intussen wordt de versterking van de Europese defensie-industrie gepresenteerd als noodzakelijk om minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten. De sector wordt opgeschaald, maar er blijven afhankelijkheden bestaan. Tegelijkertijd erkennen betrokkenen dat Europa op sommige terreinen nog achterloopt.