De op een na hoogste rechtbank van de EU stelde vast dat de berichten relevante informatie bevatten over onderhandelingen in 2021 rond de aankoop van Covid-19 vaccins. De rechtbank benadrukte dat dergelijke communicatie onder de transparantieregels valt.
Het vonnis kwam na een klacht van The New York Times die een verzoek had ingediend om de berichten openbaar te maken. Volgens de rechtbank had de Commissie het verzoek van de krant ten onrechte afgewezen, wat strijdig is met de EU-wetgeving op openbaarheid.
De Europese Commissie had volgehouden dat sms-berichten niet automatisch als documenten kunnen worden beschouwd. Volgens de rechtbank is dat onjuist. De vorm waarin informatie wordt gedeeld, is niet bepalend voor haar status als officieel document..
De uitspraak wordt gezien als een flinke klap voor Commissievoorzitter Von der Leyen, die al langer onder vuur ligt vanwege haar rol in de vaccin-onderhandelingen. Verschillende bronnen noemen deze zaak een lakmoesproef voor haar leiderschap en haar transparantie.
Ondanks de uitspraak blijft de Commissie bij haar standpunt dat ze correct heeft gehandeld, zo blijkt uit een eerste officiƫle verklaring. Hierin stelt de Commissie dat het dossier zorgvuldig is behandeld en dat men zich beraadt op verdere stappen.
De zaak kan gevolgen hebben voor de manier waarop EU-instellingen omgaan met moderne communicatievormen zoals sms en apps. Het vonnis maakt duidelijk dat ook deze onder de openbaarheid kunnen vallen als ze relevante informatie bevatten.
Het is nog onduidelijk of Brussel in beroep gaat tegen de uitspraak. In elk geval dwingt het arrest de instellingen om hun procedures rond toegang tot documenten te herzien. Het vonnis wordt door waarnemers gezien als een overwinning voor meer transparantie in het proces van `de Europese besluitvorming.
De Nederlandse EuroparlementariĆ«r Raquel GarcĆa Hermida-van der Walle (Renew/D66) vindt de uitspraak van het EU-Hof āvolkomen begrijpelijkā. Zij gaat namens de Europese liberalen mee-onderhandelen over een aanstaande aanpassing van de Eurowob, de Europese wet die de toegang tot documenten regelt. Haar partij is in Brussel al jaren bezig om het werk van de Europese Commissie opener en beter controleerbaar te maken.