De maatregel treft de invoer van granen, oliehoudende zaden en daarvan afgeleide producten uit Rusland en Wit-Rusland, en is een poging om de Russische inkomstenbron voor de financiering van de oorlog tegen Oekraïne te verminderen. De nieuwste tarieven zouden een verdere impact hebben op “het vermogen van Rusland om een agressieoorlog tegen Oekraïne te voeren”.
De hogere boetes op de invoer van kunstmest zijn er ook voor bedoeld om de Europese voedselvoorziening minder afhankelijk te maken van Russische grondstoffen. De heffing geldt niet voor de doorvoer naar Afrikaanse en Aziatische landen, omdat de EU de voedselvoorziening in die landen niet in gevaar wil brengen.
De maatregelen moeten nog worden goedgekeurd door de Ministerraad van EU-landen en door het Europees Parlement. Die hebben eerder ingestemd met soortgelijke maatregelen. Alleen het pro-Russische Hongarije doet er moeilijk over, maar kan het niet tegenhouden.
Europa worstelt al jaren met een kunstmestproductie die onvoldoende is om aan de vraag te voldoen, waardoor invoer onvermijdelijk is. Deze situatie is alleen maar verslechterd na de sluiting van verschillende kunstmestfabrieken in de EU-lidstaten.
De Europese agrarische koepelorganisatie Copa-Cosega zegt de legitimiteit van de geopolitieke redenen van de Commissie te begrijpen, maar wijst erop dat de landbouwsector de economische gevolgen ervan onder ogen moet zien. Deze maatregelen zouden de kunstmestprijzen voor het volgende teeltseizoen met ten minste € 40/45 per ton kunnen doen stijgen.
EU-handelscommissaris Maros Sefcovic zei dat de tarieven zorgvuldig zijn afgestemd om meerdere doelen te dienen. "Ons doel is om de Russische oorlogseconomie verder te verzwakken, terwijl we de afhankelijkheid van de EU verminderen, onze industrie ondersteunen en de wereldwijde voedselzekerheid behouden", zo werd hij geciteerd.
Sefcovic beloofde “alle noodzakelijke stappen te nemen om onze Europese meststoffenindustrie en boeren te beschermen”.