Geen verbod in EU op chemicaliën maar wel premie voor bio-overstap

De Europese Commissie houdt vast aan de Green Deal-plannen om binnen acht jaar het gebruik van chemische pesticiden te halveren. Er komt geen verbód maar wel een subsidieregeling om boeren te helpen bij hun overstap van mínder chemicaliën naar méér biologisch.

De Europese Commissie komt met ‘een uitgebreide gereedschapskist’ die onderdeel wordt van het Europese gemeenschappelijk landbouwbeleid. Een nieuwe natuurherstelwet moet een einde maken aan de verslechtering van water- en groene gebieden.

Op openbare plekken zoals parken, natuurgebieden en sportvelden komt er wel een totaalverbod op het gebruik van pesticiden. Daarnaast komen er per EU-land verplichtingen voor natuurherstel. Het gaat niet om aanleg van nieuwe natuurgebieden, maar het opknappen van bestaande groene en waterrijke plekken.

Dat hebben de commissarissen Timmermans (Klimaat), Sinkevicius (Milieu) en Kyriakides (Voedsel + Gezondheid) in Brussel bekendgemaakt. “We zullen chemische bestrijdingsmiddelen vervangen door veilige alternatieven”, zei Commissaris Kyriakides.

“Boeren worden de komende vijf jaar ondersteund met ongekende EU-financiering om de kosten van de overgang te dekken.” Voor het natuurherstel is tot 2027 circa 100 miljard euro beschikbaar in het EU-budget.

Halvering van de hoeveelheid pesticiden in 2030 is een doel voor de gehele EU. De EU-landen dragen daar 35 tot 65 procent aan bij, afhankelijk van hun eigen situatie. Voor Nederland komt dat neer op 50 procent minder bestrijdingsmiddelen.  De EU-landen moeten daarover jaarlijks aan Brussel rapporteren.

De uitvoeringsregels van boer-tot-bord en Green Deal zouden aanvankelijk al afgelopen maart worden aangekondigd, maar werden toen ‘van de agenda gehaald’ vanwege de uitgebroken Russische oorlog in Oekraïne en de mogelijke gevolgen voor de wereldwijde voedselsituatie. Critici zeggen dat minder gebruik van pesticiden zal leiden tot kleinere oogsten en tot minder inkomsten voor boeren.

De Commissie kondigt daarom ook een allesomvattende studie aan naar de ‘aanjagers’ van voedselproductie en verdeling. Volgens EU-Commissaris Timmermans is er geen sprake van een tekort aan voedsel, maar is er een overschot, en wordt er dagelijks twintig procent verspild. Hij zegt ‘dat meer van-hetzelfde niet de oplossing is’.

Bovendien blijkt uit recente debatten en opinie-onderzoeken met duizenden EU-burgers in zogeheten Toekomst-conferenties dat ruim driekwart vindt dat de landbouw ‘natuurvriendelijker’ moet worden.

Het nu gelanceerde voorstel moet eerst worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de EU-landen voordat het van kracht wordt en kan tijdens triloog-onderhandelingen nog worden gewijzigd of afgezwakt.