De Europese Commissie heeft besloten dat WhatsApp voortaan valt onder het zwaarste toezicht van de Digital Services Act. Daarmee wordt de berichtendienst aangemerkt als een zeer groot online platform, een status die tot nu toe vooral gold voor grote sociale netwerken.
De beslissing betekent dat WhatsApp moet voldoen aan aanvullende verplichtingen. Het platform moet aantonen hoe het risico’s beperkt die gebruikers kunnen schaden, zoals de verspreiding van illegale inhoud die het welzijn van kinderen in gevaar brengt.
De nieuwe regels zijn gericht op de openbare kanalen binnen WhatsApp. De privéberichten functie blijft buiten het bereik van de Europese wetgeving. Binnen vier maanden moet WhatsApp een eerste rapport indienen over de aanpak van deze risico’s.
Tegelijkertijd is Brussel een formeel onderzoek gestart naar X, het platform dat ook gebruikmaakt van het AI-model Grok. Aanleiding is de verspreiding van seksueel expliciete, gemanipuleerde afbeeldingen van echte personen, waaronder vrouwen en minderjarigen.
De Amerikaanse president Trump hekelt de Europese spelregels voor internetbedrijven; zij spreken van Europese censuur. De Nederlandse Europarlementariër Kim van Sparrentak (GroenLinks-PvdA/S&D) is blij dat er eindelijk actie wordt ondernomen: “Het is al kwart over twaalf. Goed dat de Europese Commissie deze golf van online haat en seksueel geweld tegen met name vrouwen en kinderen online eindelijk serieus onderzoekt.’
Wat haar betreft komt er in de EU een volledig verbod op Grok op internet. Van Sparrentak diende twee weken geleden een verzoek in om uitkleed-apps onder de AI-wet te verbieden. Vorige week zei Digi-Eurocommissaris Virkkunen tijdens het plenaire debat er serieus naar te zullen kijken.
Volgens de Europese Commissie gaat het om beelden die zonder toestemming zijn gemaakt en online zijn verspreid. De zaak heeft geleid tot brede verontwaardiging en politieke druk om strenger op te treden tegen dit soort toepassingen van kunstmatige intelligentie.
Het onderzoek richt zich op de vraag of X voldoende maatregelen heeft genomen om dergelijke inhoud te voorkomen en of het platform voldoet aan zijn wettelijke plichten onder de Europese regels voor online diensten.
In Brussel wordt benadrukt dat het maken en verspreiden van seksueel gemanipuleerde beelden ernstige gevolgen kan hebben voor slachtoffers. De bescherming van vrouwen en kinderen staat daarbij centraal. De Europese aanpak kan vergaande gevolgen hebben. Platforms die de regels overtreden, riskeren hoge boetes en verdere handhaving.