Oekraïne dreigt met WTO-klacht tegen EU-importverbod

Oekraïne heeft de EU-landen opgeroepen op te houden met de opgelegde import-blokkade van landbouwproducten naar vijf EU-buurlanden. Die regeling loopt op 5 juni af. De Oekraïense minister van Landbouw en Voedselvoorziening Mykola Solskyi liet dinsdag in Brussel doorschemeren dat Kyiv desnoods met een klacht naar de wereldhandelsorganisatie WTO stapt.

Dat tijdelijke importverbod is door de Europese Commissie ingesteld nadat Polen en Roemenië waren begonnen met een grensblokkade om hun eigen agrarische sector te beschermen tegen een overvloed aan Oekraïense import. Brussel beloofde de landbouw in die landen een schadevergoeding, en ‘legaliseerde’ de blokkade van Oekraïense landbouwproducten. Of dat is toegestaan, wordt door sommige juristen betwijfeld.

Dertien EU-landen, waaronder Nederland, hadden Landbouwcommissaris Wojciechowski om opheldering gevraagd. Daaronder waren eigenlijk alle grote agri-exporterende landen.

Aan de hand van cijfers over import en export over 2021 en 2022 probeerde landbouwcommissaris Wojciechowski aan te tonen dat de Oekraïense ‘export’ naar Polen, Roemenië, Hongarije, Slowakije en Bulgarije ‘buitenproportioneel’ is toegenomen, en dat er voor de klachten in die landen – dus – veel te zeggen was.

Solskyi zei dat zijn land er alles aan probeert te doen om de doorvoer door de buurlanden zo goed mogelijk te laten verlopen. Hij vorige de EU de komende week af te wachten, en te bezien of het begin juni beter gaat. In dat geval kan verlenging na 5 juni uitblijven.

De Oekraïense minister heeft gevraagd om te wachten op de vooruitgang die kan worden geboekt en hoewel hij heeft verzekerd dat hij liever “moeilijkere situaties” vermijdt, sluit hij de mogelijkheid niet uit om zijn toevlucht te nemen tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

“Dit is niet de manier”, verzekerde de Oekraïense minister de EU-LNV-ministers. Hij wees er op dat Rusland nog steeds op allerlei manieren probeert de Oekraïense export via de Zwarte Zee te belemmeren.

In dezelfde lijn als Solskyi hebben de ministers van 13 EU-landen hun “ernstige bezorgdheid” geuit over het importverbod op de invoer van maïs, tarwe, koolzaad en zonnebloem uit Oekraïne. Zij vinden dat dit “leidt tot een gedifferentieerde behandeling binnen de interne markt”. 

Landbouwcommissaris Wojciechowski zei dat de Europese Commissie niet bereid is de maatregelen nú in te trekken omdat dat in de vijf buurlanden grote (opslag-)problemen zou geven. In die landen worden oogsten verwacht die ook verwerkt, getransporteerd en verkocht moeten worden. Wel zei hij dat de Europese Commissie bereid is in oktober de situatie opnieuw te bekijken.