De hernieuwde Russische blokkade van de Oekraïense graanexport over de Zwarte Zee leidt opnieuw tot zorgen over wereldwijde voedselzekerheid. De Verenigde Naties vrezen dat ontwikkelingslanden in Afrika en Azië te maken kunnen krijgen met ernstige voedseltekorten.
In de afgelopen dagen heeft Rusland raketbeschietingen uitgevoerd op graan- en voedselopslagplaatsen in de Oekraïense havenstad Odessa, waarbij grote voedselvoorraden zijn vernietigd.
De Oekraïense minister van Landbouw heeft de EU om extra financiële steun gevraagd om hun export nog meer te laten verlopen via de Europese ‘solidariteitscorridors’ naar havens in EU-landen. Deze aanvullende steun kan helpen om alternatieve routes te ontwikkelen en de afhankelijkheid van transporten over de Zwarte Zee te verminderen.
Er wordt onderzocht of de export ook via havens in Duitsland (via de Noordzee) en Kroatië (Adriatische Zee) mogelijk is. In dat geval moet het graan wel eerst in containers per spoor getransporteerd worden, wat niet alleen veel trager verloopt maar ook véél duurder is.
Verder wordt gewerkt aan verbreding en verdieping van de Donau zodat grotere binnenvaartschepen naar Zwarte Zeehavens in Roemenië kunnen uitwijken. Het verkennen van deze opties kan bijdragen aan het omzeilen van de Russische blokkade.
Als reactie op mogelijke verschuiving van de Oekraïense graanexportroutes hebben vijf EU-buurlanden van Oekraïne de Europese Commissie opnieuw verzocht om het ‘exportverbod’ op Oekraïense producten in elk geval ook na 15 september te verlengen. Deze vraag kan de geopolitieke spanningen tussen de EU en Rusland verder doen oplopen en heeft aanzienlijke consequenties voor de internationale handelsbetrekkingen.
Het is nu aan de Europese Commissie om daarover te beslissen. Dat gebeurt mogelijk al komende week op de reguliere bijeenkomst van de 27 LNV-ministers. Eerder lieten enkele EU-landen al weten dat ze belemmering van de Oekraïense internationale handel te veel pro-Moskou en anti-Kyiv vinden.