Nadat er al langer Europese wetten tegen lucht- en watervervuiling zijn, komt er nu ook een bodemgezondheidswet. Milieucommissaris Virginius Sinkevicius noemde de vier voorstellen samen ‘het laatste stukje van de puzzel’.
Naast een bodemwet is ook de verruiming aangekondigd voor nieuwe gmo-technieken, zoals crispr-cas. Dat kan niet onmiddellijk maar vereist eerst zorgvuldige (nieuwe) juridische regelgeving. “Dit is een eerste keer. Dit wordt geen makkelijke opgave’, zo waarschuwde Sinkevicius.
Dat zal ook gelden voor ruimere regels voor toelating van nieuwe zaden en planten. Onlangs zei de Nederlandse LNV-minister Piet Adema ‘dat het op de plank ligt en dat we er morgen mee kunnen beginnen’.
Timmermans maakte verder duidelijk dat de vier voorstellen onderdeel zijn van het Green Deal-traject, vanaf Fitfor55 (broeikasgassen), gemeenschappelijk landbouwbeleid (eco-subsidies), van-boer-tot-bord (voedselveiligheid en biodiversiteit), industriële emissies (luchtvervuiling) tot en met de (nog in behandeling zijnde) SUR-pesticideverordening (halvering chemie-in-agri) en de natuurherstelwet.
‘We moeten een eind maken aan de neerwaartse spiraal. De terugkeer van insecten, wormen en bijen is nodig’. Timmermans zei dat de boeren met deze vier nieuwe wetten nieuw gereedschap in hun kist krijgen. ‘De volgende generaties, de natuur, de boeren, zij allen hebben gezonde grond nodig’.
De schonegrondregeling wordt geen verplichtende richtlijn. De eerste jaren wil Brussel dat de EU-landen vooral een databestand van vervuilde locaties aanleggen, en zelf vaker en meer bodemmonsters nemen. Ook wordt er geen gekwantificeerde EU-doelstelling vastgesteld.
Daarmee negeert Brussel een recente oproep van natuurgroepen en internationale bedrijven om wel bindende doelen te stellen teneinde bodemerosie te voorkomen. Eerst ervoor zorgen dat de situatie niet verder verslechtert; daarna komt het saneren en opknappen, zo maakte Sinkevicius duidelijk.
Volgens eerdere EU-rapporten is 60 tot 70 procent van de bodem niet gezond en is onderhevig aan erosie, verdichting, verontreiniging en verzilting. Het Europees Milieuagentschap schat dat de EU-landen nu al 2,8 miljoen locaties vervuilde grond hebben. De hoeveelheid landbouwgrond per persoon in de EU is in de afgelopen 50 jaar gehalveerd, aldus het document.