Buitenlandcommissaris Kallas had de nieuwe adviesgroep aangekondigd tijdens een informele bijeenkomst van Europese ministers in Ierland. Het plan was om prominente politieke en militaire deskundigen bijeen te brengen die nieuwe ideeën moesten ontwikkelen om tekortkomingen in de Europese defensie sneller en doeltreffender aan te pakken.
Niet op dit moment
Bij de groep zouden niet alleen deskundigen uit EU-landen worden betrokken. Ook deelnemers of vertegenwoordigers uit het Verenigd Koninkrijk en Oekraïne waren voorzien. De adviesgroep zou zelf geen besluiten nemen. De bevoegdheden zouden bij de EU-landen blijven, terwijl de deskundigen ideeën en aanbevelingen zouden aandragen.
Maar verscheidene EU-landen maakten bezwaar. Duitsland en Italië behoorden tot de landen die zich tegen het initiatief keerden. Na overleg met de de EU-bewindslieden trok Kallas haar voorstel in. De officiële verklaring was dat verschillende regeringen de gekozen aanpak op dit moment niet de juiste weg vonden.
Promotion
Frans-Duits plan
Het conflict over de adviesgroep speelt terwijl Kallas ook onder druk staat over de toekomst van de Europese Dienst voor Extern Handelen, de EEAS. Frankrijk en Duitsland willen een ingrijpende hervorming. Taken, personeel of bevoegdheden van de diplomatieke dienst zouden gedeeltelijk bij bestaande afdelingen van de Europese Commissie kunnen worden ondergebracht.
Machtsstrijd
Daarmee is ook - opnieuw - een discussie ontstaan over de machtsverdeling binnen de EU. Tegenstanders van de Frans-Duitse hervorming vrezen dat de Europese Commissie meer invloed krijgt op het buitenlands beleid. Dat zou in de praktijk ook de positie van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen tegenover Kallas kunnen versterken.
Kallas verzet zich tegen een fundamentele wijziging van de huidige structuur. Volgens haar bestaat brede steun voor de bestaande institutionele inrichting. Zij legt de nadruk op problemen met de huidige EU-besluitvorming en vindt dat die moeten worden aangepakt in plaats van de diplomatieke dienst ingrijpend te reorganiseren.
Dubbel werk
Voorstanders van de hervorming willen juist dubbel werk tussen de diplomatieke dienst en de Commissie verminderen. Diplomatiek werk zou nauwer kunnen worden verbonden met beleidsterreinen waarvoor de Commissie al verantwoordelijk is, waaronder handel en buitenlandse hulp. Daarmee zouden werkzaamheden minder versnipperd moeten raken.
De EEAS-diplomatendienst is juist in 2001 (na de aanslagen op de Twin Towers in New York) opgericht om ervoor te zorgen dat Buitenlandse Zaken en Defensie en Internationale samenwerking in de EU nauwer gingen samenwerken, en dat niet meerdere verschillende Commissarissen en EU-ministers erover zouden gaan.
Bezuinigen
Ook geld speelt een rol. De EEAS kost ongeveer één miljard euro per jaar, terwijl EU-landen tegelijkertijd aandringen op lagere uitgaven in de toekomstige Europese begroting. Daardoor lopen twee discussies door elkaar: hoe het Europese buitenlands beleid doeltreffender kan worden georganiseerd en hoeveel geld daarvoor beschikbaar moet blijven.