De Europese Commissie wil de toetreding van Montenegro, Albanië, Moldavië en Oekraïne versnellen. De vier landen hebben voldoende vooruitgang geboekt om een concreet tijdschema te krijgen. Montenegro zou al in 2028 de 28e EU-lidstaat kunnen worden.
Brussel heeft voor de vier landen afzonderlijke stappenplannen opgesteld. Daarmee komt de uitbreiding van de Europese Unie dichterbij. De daadwerkelijke toetreding blijft afhankelijk van verdere hervormingen en instemming van de huidige 27 EU-landen.
Montenegro eerst
Montenegro staat het verst. Het land kan zijn toetredingsonderhandelingen eind dit jaar afronden en naar verwachting in juni 2027 een toetredingsverdrag ondertekenen. Als de hervormingen doorgaan, acht de Commissie lidmaatschap in 2028 realistisch. De laatste EU-uitbreiding vond plaats in 2013, toen Kroatië toetrad.
Albanië volgt op korte afstand. Het land wil de onderhandelingen in 2027 afronden en zou in 2029 kunnen toetreden. Brussel verlangt verdere hervormingen van het rechtssysteem en een krachtigere bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad. Ook moet de regering meer rekening houden met maatschappelijke kritiek.
Oekraïne nog niet
Voor Moldavië en Oekraïne heeft Brussel nog geen toetredingsdatum vastgesteld. Beide landen hebben belangrijke hervormingen doorgevoerd, maar moeten hun wetgeving en overheidsinstellingen verder aanpassen. Moldavië kan volgens de nieuwe planning in 2027 meer dan twintig onderhandelingsrondes afronden, tegenover zeven voor Oekraïne.
Oekraïne heeft ondanks de oorlog aanzienlijke vooruitgang geboekt, zegt Brussel. De Europese Commissie prijst onder meer het functioneren van de anticorruptie-instellingen. Tegelijkertijd moet Kiev dringend verbeteringen doorvoeren bij de rechtspraak, democratische instellingen, het openbaar bestuur en de bescherming van minderheden. Afronding van de onderhandelingen in 2028 blijft een ambitieuze doelstelling.
Balkan blijft achter
Voor andere kandidaat-lidstaten is het vooruitzicht minder gunstig. Servië heeft nauwelijks vooruitgang geboekt. De Commissie ziet in de recente verkiezingen wel een mogelijkheid voor een nieuwe hervormingskoers. Noord-Macedonië moet nog noodzakelijke grondwetswijzigingen doorvoeren, terwijl Bosnië en Herzegovina achterblijft met politieke en bestuurlijke hervormingen.
Georgië is volgens Brussel nog slechts in naam kandidaat-lidstaat. Het toetredingsproces ligt feitelijk stil door achteruitgang op het gebied van democratie en grondrechten. Ook Turkije raakt verder verwijderd van lidmaatschap. Ankara verwerpt de Europese kritiek op zijn rechtsstaat en politieke ontwikkelingen.
De EU-landen moeten nu beslissen over de volgende stappen.
