Litouwen veroordeeld om geheime CIA-gevangenis

Volgens de Europese rechtbank heeft Litouwen de Amerikaanse inlichtingendienst CIA in staat gesteld om al-Qaedaverdachten te martelen in een geheime gevangenis. Litouwen heeft daarmee Europese mensenrechten geschonden door de CIA toe te staan een verdachte te onderwerpen aan een “onmenselijke behandeling”.

De verdachte heeft verschillende procedures aangespannen tegen de CIA, de VS en Litouwen. De Europese rechtbank oordeelde unaniem dat er in Litouwen  sprake was van schendingen van het verbod op onmenselijke behandeling, en daar vervolgens niets tegen te doen. Zo had Viilnius niet mogen meewerken aan de overbrenging van de verdachte naar een Amerikaanse gevangenis omdat hij de kans liep op een veroordeling tot de doodsstraf.

De regering in Vilnius zegt in een reactie bereid te zijn de man een schadevergoeding van 100.000 euro  toe te kennen. 

De VS liet destijds de verhoren van gevangengenomen verdachten uitvoeren op grondgebied búiten de Verenigde Staten door ingehuurde burger-ondervragers zodat Washington er niet voor kon worden vervolgd. Daardoor kon de regering ook ontkennen dat het zich schuldig maakte aan martelingen. Naar verluidt waren er ook zulke geheime gevangenissen in Polen en Saudi-Arabie. 

De rechtbank zei dat het belangrijke informatie heeft verkregen uit een rapport van de Amerikaanse Senaat uit 2014, waarin stond dat de ondervraging door de CIA van terrorismeverdachten van Al Qaeda in geheime gevangenissen brutaler was verteld en in sommige gevallen neerkwam op marteling die geen effectieve inlichtingen opleverde.

Al-Hawsawi wordt nu vastgehouden in Guantanamo Bay op verdenking van facilitator en financieel manager van Al Qaeda. Dit detentiecentrum op een Amerikaanse militaire basis op Cuba symboliseert de excessen van de Amerikaanse ‘oorlog tegen het terrorisme’.

Het detentiecentrum Guantanamo in Cuba werd in 2002 door de Republikeinse president George W. Bush opgericht om terrorisme-verdachten onder te brengen. Bij de gekaapte vliegtuigaanvallen in 2001 op de Twin Towers in New York en het Pentagon kwamen ongeveer 3.000 Amerikanen om het leven. De gevangenispopulatie groeide tot een piek van ongeveer 800 gevangenen voordat deze begon te krimpen.