De EU-landen zijn het ermee eens dat een deel van de honderden miljarden voor de Europese energietransitie zal moeten komen uit het plattelandsfonds van het gemeenschappelijke landbouwbeleid. Met het Repower-project van zo’n 200 miljard euro wil de EU binnen enkele jaren niet meer afhankelijk zijn van Russische energie.
Die transitie beoogt een forse energiebesparing, de bouw van veel meer zonne- en windparken, inkoop bij andere gas- en olielanden, en een hernieuwde opstart van de productie van biogas. Bij dat laatste wordt vooral gedacht aan nieuwe landbouwactiviteiten.
De Europese Commissie en de ministers van Financiën doen daarvoor onder meer een beroep op 12,5% van de tweede pijler van het GLB-fonds, tot grote onvrede van de agri-landbouwcommissie van het Europees Parlement. Die commissie kwam maandagavond in Straatsburg in een ingelaste vergadering bijeen, en sprak zich unaniem uit tegen de voorgestelde Repower-financiering.
Desondanks bereikten de ministers van Financiën dinsdag in Luxemburg een akkoord over de gehele Repower-financiering. Daarbij bleek dat de meeste EU-landen vooral problemen hadden met het bedrag van 20 miljard euro dat de Europese Commissie uit de versnelde verkoop van ETS-emissierechten wil halen. Mede op voorstel van de Nederlandse FinMin Sigrid Kaag (D66) is daar een andere aanpak voor gevonden.
Maar het idee om gebruik te gaan maken van het Europese Innovatiefonds wordt verworpen door het Europees Parlement, dat liever ziet dat de 20 miljard euro uit de reguliere voorraad emissierechten wordt gehaald.
“We zijn het er sterk mee oneens om het grootste deel van het geld uit het innovatiefonds te halen, omdat we dat geld nodig hebben om de transitie van de industrie te ondersteunen”, zegt de Duitse Europarlementariër Peter Liese die hoofdonderhandelaar is over de ETS-hervorming. Hij zei ook dat landen als Frankrijk en Nederland aan de kant van het Parlement stonden.
Vorige week presenteerden de vier grootste politieke fracties van het Parlement – ​​de centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP), de linkse Socialisten en Democraten (S&D), de liberale Renew Europe en de Groenen een gemeenschappelijk standpunt over de financiering van Repower, inclusief de 12,5% van het plattelandsfonds. Daarmee is nu de weg vrij voor triloog-onderhandelingen tussen Commissie, ministers en Europarlement.