Het Europees Parlement verzet zich tegen een kleiner budget. De EU-politici willen voldoende geld voor nieuwe prioriteiten als veiligheid, defensie en concurrentievermogen, zonder daarvoor te snijden in bestaande uitgaven voor landbouw en regionale ontwikkeling. Het Parlement heeft aangedrongen op een verhoging van de voorgestelde begroting met 10 procent.
Nieuwe heffingen
Daarmee komt ook de financiering steeds nadrukkelijker centraal te staan. Naast de bijdragen van de 27 EU-landen wordt gezocht naar nieuwe ‘eigen inkomsten’ (lees: belastingen) voor de EU. Die zouden de Europese begroting minder afhankelijk moeten maken van rechtstreekse betalingen uit de nationale begrotingen.
De Europese Commissie heeft daarvoor verschillende nieuwe inkomstenbronnen voorgesteld. Daarbij gaat het onder meer om inkomsten uit een stikstofboete, elektronisch afval, tabak en een bijdrage van grote ondernemingen. Over deze plannen bestaat echter nog geen overeenstemming tussen de EU-landen.
Promotion
Tegenstanders
Vooral Duitsland verzet zich tegen de omvang van het Commissievoorstel van bijna 2 biljoen euro. Ook Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Finland behoren tot de landen die forse bezuinigingen verlangen. Zweden wordt ook bij deze groep gerekend. Er wordt gesproken over verlagingen met honderden miljarden euro’s.
Daar staat tegenover dat de EU tegelijkertijd meer geld wil besteden aan nieuwe prioriteiten. Defensie, veiligheid en concurrentievermogen hebben een prominentere plaats gekregen. Daardoor neemt de spanning toe met traditionele grote uitgavenposten, waaronder landbouw en steun aan regio’s. Ook klimaatuitgaven moeten binnen de nieuwe begrotingsopzet een plaats krijgen.
Digitaks
Het Europees Parlement heeft zelf aanvullende mogelijkheden voor nieuwe inkomsten aangedragen. Het noemt een digitale heffing en inkomsten uit cryptovaluta en online gokken. Vooral een digitale heffing zou volgens voorstanders aanzienlijke bedragen kunnen opleveren. Duitsland betwijfelt echter of dergelijke nieuwe inkomsten het financieringsprobleem kunnen oplossen.
Berlijn staat niet principieel afwijzend tegenover nieuwe eigen inkomsten, zolang die het concurrentievermogen niet aantasten. Maar volgens Duitsland ontkomt de EU daarmee niet aan aanzienlijke bezuinigingen op het Commissievoorstel. Daarmee botsen twee benaderingen: meer inkomsten zoeken of de totale begroting verkleinen.
Eens worden
De komende onderhandelingen moeten die tegenstellingen overbruggen. Daarbij gaat het niet alleen over bijna 2 biljoen euro, maar ook over de verdeling tussen nieuwe en bestaande prioriteiten en over de manier waarop de EU haar uitgaven betaalt. Voor een definitief meerjarig financieel kader moeten de lidstaten en het Europees Parlement uiteindelijk overeenstemming bereiken.