De oorlog met Iran en maandenlange ruzies tussen de hoofdsteden hebben de onderhandelingen over het meerjaren financieel kader (MFK) van een biljoen euro fors vertraagd.
De Europese Commissie vraagt een lichte verhoging maar fors meer uitgaven voor Defensie en modernisering van economie (lees: een meer zelfstandige EU). Dat kan alleen betaald worden door forse bezuinigingen op andere uitgaven, zoals op de regionale structuurfondsen en op de landbouw.
Ouderwets
Voorzitter Roberta Metsola van het Europees Parlement riep de premiers en staatshoofden op meer geld voor de EU uit te trekken. We kunnen een nieuw Europa niet betalen met een ouderwetse begroting, was haar boodschap. Het is al bekend dat het Europees Parlement komende week het standpunt zal innemen dat de EU-begroting met zo’n 10 procent zal moeten worden verhoogd.
Promotion
Daar voelen de meeste EU-regeringen niet veel voor. Samen met onder meer Duitsland pleit Nederland voor terughoudendheid. Deze landen willen dat er scherpe keuzes worden gemaakt en dat uitgaven op andere terreinen omlaag gaan.
Minder Landbouw
Een belangrijk twistpunt is het landbouwbeleid. Volgens Nederland gaat er nog altijd veel geld naar landbouw, terwijl anderen juist vinden dat deze steun behouden of zelfs verhoogd moet worden.
De onderhandelingen verlopen moeizaam doordat de EU-landen uiteenlopende belangen hebben. Sommige landen willen de uitgaven beperken, terwijl andere landen juist bestaande steun willen beschermen.
Eigen Defensie
Tegelijk groeit de druk om meer geld vrij te maken voor nieuwe Europese prioriteiten. Denk aan defensie, veiligheid, energie, economie en migratie. Dat maakt de discussie over de verdeling van het budget extra lastig.
Daarnaast speelt mee dat eerdere schulden van de EU moeten worden terugbetaald. Dat kan ten koste gaan van nieuwe plannen of bestaande programma’s.
Het doel is om vóór eind 2026 een akkoord tussen de EU-landen te bereiken. Maar duidelijk is dat daarvoor nog intensieve onderhandelingen nodig zijn. Waarschijnlijk hakken de EU-landen pas in november op een extra top hun knopen door.