De Europese ministers van Energie kwamen in Luxemburg overeen om de invoer van Russisch gas en LNG uiterlijk op 1 januari 2028 te beëindigen. Daarmee wil de Unie haar energievoorziening loskoppelen van Moskou en de risico’s op politieke afhankelijkheid verkleinen.
Het plan bepaalt dat al vanaf 1 januari 2026 (over 9 weken !) geen nieuwe contracten meer mogen worden afgesloten voor Russische gasleveringen. Kortlopende contracten mogen nog doorlopen tot juni 2026, terwijl langlopende contracten uiterlijk begin 2028 aflopen.
De maatregel is juridisch vastgelegd als een handels- en importregeling, niet als een sanctie. Daardoor was geen unanimiteit vereist, maar slechts een gekwalificeerde meerderheid. Zo konden Hongarije en Slowakije het besluit niet blokkeren ondanks hun verzet.
Hongarije en Slowakije wezen op risico’s voor de energiezekerheid en economische schade. Beide landen zijn sterk afhankelijk van Russische energie. De Hongaarse regering verklaarde dat de bevoorrading in gevaar komt, mede door het ontbreken van directe toegang tot zeehavens.
Tsjechië, dat zelf jarenlang sterk afhankelijk was van Russisch gas, stelde zich bereid op om Slowakije te helpen bij alternatieve aanvoer. Minister van Handel en Industrie Lukáš Vlček zei dat Praag klaarstaat om gas te leveren als Bratislava daar formeel om vraagt.
Volgens Vlček zijn er voldoende technische mogelijkheden om gas via westelijke routes te leveren. Hij benadrukte dat Slowakije en Hongarije, net als Tsjechië, de tijd hebben gehad om hun infrastructuur aan te passen en andere leveringsbronnen aan te boren.
België speelde een sleutelrol in het bereiken van een compromis. Op Belgisch aandringen werd een passage geschrapt die LNG-terminals zou verbieden diensten te verlenen aan Russische bedrijven. Brussel vreesde juridische risico’s bij het Europees Hof van Justitie. Voor België was dat belangrijk, omdat het gasbedrijf Fluxys nog langlopende contracten heeft voor Russische LNG-leveringen via Zeebrugge.
Hoewel de overeenkomst is goedgekeurd door de Raad van ministers, moet het Europees Parlement nog instemmen met de tekst. De verwachting is dat de parlementsleden het voorstel binnenkort aannemen, waarmee het volledige EU-verbod op Russische gasimporten definitief wordt.