De vier landen hebben gezamenlijk gevraagd om opnieuw te bekijken hoe Russische middelen kunnen worden gebruikt voor verdere financiële steun aan Oekraïne. Het gaat om meer dan 200 miljard euro aan tegoeden van de Russische centrale bank die binnen de Europese Unie zijn bevroren.
Oekraïne is blij dat meerdere EU-landen opnieuw willen kijken naar de mogelijkheid om bevroren Russische tegoeden te gebruiken om Oekraïne te steunen. Minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha bedankte in een bericht op X onder meer zijn ambtgenoot Tom Berendsen uit Nederland, een van de landen die de discussie daarover wil heropenen.
Opnieuw EU
De Europese Commissie benadrukt dat de kwestie nooit volledig van de agenda is verdwenen. Na het Europese overleg van afgelopen december bleef onderzoek naar de juridische en technische mogelijkheden van het gebruik van de Russische tegoeden doorgaan. Een eerder voorstel kreeg toen onvoldoende steun van de EU-landen.
Promotion
Het onderwerp kan volgende week opnieuw op tafel komen tijdens een informele bijeenkomst van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Ierland. Nederland, Zweden, Spanje en Polen willen dat moment aangrijpen om de discussie nieuw leven in te blazen en naar nieuwe mogelijkheden te zoeken.
België
Het grootste deel van de bevroren Russische tegoeden bevindt zich bij Euroclear in Brussel. Daardoor speelt België een centrale rol. De Belgische regering verzette zich eerder tegen de voorgestelde constructie, vooral vanwege mogelijke juridische, financiële en economische gevolgen van het inzetten van de Russische tegoeden.
België sluit gebruik van het geld voor Oekraïne niet principieel uit, maar blijft voorzichtig. Het land verlangt een stevige aanpak waarbij de risico's worden beperkt. Ook Nederland, Zweden, Spanje en Polen erkennen dat de kwestie ingewikkeld is en dat nieuwe mogelijkheden zorgvuldig moeten worden onderzocht.
Risico delen
De vier landen willen daarom dat deskundigen van de Europese Commissie opnieuw naar mogelijke oplossingen kijken. Daarbij moet worden voorkomen dat één EU-land een onevenredig groot risico draagt. Eventuele financiële en juridische risico's zouden door alle lidstaten gezamenlijk moeten worden gedragen.
Nadat in december geen overeenstemming werd bereikt over verdergaand gebruik van Russische tegoeden, kozen de EU-landen voor een andere oplossing. Er kwam een Europese, renteloze lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. De vier initiatiefnemers vinden inmiddels dat daarnaast naar aanvullende financieringsmogelijkheden moet worden gekeken.
Amerikaans ?
Een deel van die 90 miljard euro is bestemd voor defensie. Bij wapenaankopen gelden in beginsel Europese oorsprongseisen, maar Oekraïne kan uitzonderingen krijgen wanneer Europese fabrikanten dringend benodigde uitrusting niet snel genoeg kunnen leveren. Zo kreeg Kiev toestemming voor de aanschaf van Amerikaanse anti-raketraketten voor Patriot-luchtafweersystemen.