Het tussendoel voor het jaar 2040 wordt gezien als een cruciale opstap naar volledige klimaatneutraliteit in 2050. Er heerst onenigheid over de hoogte en invulling van de doelstelling. Milieuministers bespraken de plannen donderdag, maar wezen er na afloop op dat de regeringsleiders volgende maand de knoop nog kunnen doorhakken.
De staatshoofden en regeringsleiders gaan zich op 23 oktober in Brussel buigen over het dossier. Nadien zal het Deense EU-voorzitterschap een extra bijeenkomst van de milieuministers beleggen. De verdeeldheid speelt op een gevoelig moment. Europa moet namelijk tijdig geloofwaardige voorstellen indienen bij de komende klimaattop van de Verenigde Naties.
Zonder akkoord riskeren de EU-landen dat de EU haar internationale rol als klimaatleider ondermijnt. Als noodoplossing is nu een ātijdelijk signaalā afgesproken. Zoān āverklaringā zou richtinggevend zijn maar bevat geen bindend cijfer maar een strĆ©Ć©fgetal. Dat moet duidelijkheid bieden aan de buitenwereld, terwijl intern ruimte blijft om verder te onderhandelen.
Een belangrijk twistpunt is de vraag of investeringen buiten de EU mogen meetellen als reductie. Voorstanders zien buitenlandse koolstofkredieten als kans om wereldwijd sneller uitstoot te beperken en innovatieve projecten te ondersteunen. Tegenstanders vrezen dat dit landen binnen de EU de prikkel ontneemt om zelf meer te doen.
Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra benadrukt dat het 2040-doel noodzakelijk is om koers te houden richting 2050. Zonder duidelijke tussenstap dreigt het einddoel van klimaatneutraliteit te vervagen. Tegelijk wijzen sommige landen op de noodzaak om economische impact en energiezekerheid mee te wegen.
Landen als Hongarije, Slovakije, Tsjechiƫ en Malta verzetten zich tegen een al te ambitieuze tekst en ook grote landen als Duitsland en Frankrijk zijn voorzichtig. In het andere kamp zitten landen als Spanje en Zweden, die de lat niet te laag willen leggen. Het huidige EU-voorzitterschap (Denemarken) wil nog dit najaar een compromis bereiken.
Wat wel duidelijk is: de discussie over het 2040-doel zal de komende maanden de Europese politiek blijven bezighouden. Het resultaat zal bepalend zijn voor de geloofwaardigheid van Europa als mondiale klimaatspeler en voor de richting die het continent de komende decennia inslaat.
De laatste tijd gaan in veel EU-landen steeds vaker stemmen op die zeggen dat de EU de komende jaren voor enorm grote financiƫle verplichtingen komt te staan (herstructurering industrie, opbouw Europese Defensie etc), dat eerder toegezegde investeringen en subsidies voor Klimaat en Milieu op de langere baan geschoven zullen moeten worden.