Breton wordt door Washington omschreven als het brein achter de Europese Digital Services Act, de wet die online-platforms en Big Tech-bedrijven verplicht tot strengere moderatie en meer transparantie.
De Digital Services Act is Europese wetgeving die grote online-platforms verplicht om maatregelen te nemen tegen desinformatie en haatzaaiende taal. In de Verenigde Staten heeft die wet tot felle kritiek geleid, vooral onder conservatieven die menen dat rechtse meningen door de EU-WET worden onderdrukt.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de maatregelen gericht tegen personen en organisaties die Amerikaanse internet-giganten willen dwingen om standpunten te onderdrukken waar de Europeanen het niet mee eens zijn. Die aanpak wordt door Washington omschreven als censuur.
Naast Breton zijn ook vertegenwoordigers van organisaties die zich bezighouden met het bestrijden van online desinformatie en haatzaaiende taal getroffen. Het gaat onder meer om bestuurders van het Centre for Countering Digital Hate, de Global Disinformation Index en de Duitse organisatie HateAid.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaarde dat de betrokkenen deel uitmaken van wat hij een “mondiaal censuur-industrieel complex” noemt. Volgens hem past de Amerikaanse maatregel binnen het “America First”-beleid van president Donald Trump en wil Washington alleen maar de Amerikaanse soevereiniteit te beschermen.
De betrokken Europeanen en organisaties wijzen die beschuldigingen van de hand. Zij stellen dat de maatregelen een poging zijn om critici te intimideren en het debat over de regulering van grote technologiebedrijven te smoren. In verklaringen spreken zij van onderdrukking en overheidsdwang.
Dit najaar, toen president Trump hoge importheffingen oplegde aan EU-producten, lieten Amerikaanse functionarissen doorschemeren dat Washington bereid zou zijn de invoerheffingen te verlagen, als de EU zou afzien van hoge DSA-boetes voor Amerikaanse bedrijven als Facebook en X. De Europeanen spraken toen van ‘Amerikaanse chantage’.
Oud-Commissaris Thierry Breton reageerde publiekelijk op het reisverbod en suggereerde dat er sprake is van een heksenjacht. In een bericht op X schreef hij: “Aan onze Amerikaanse vrienden: Censuur bevindt zich niet waar jullie denken dat het zich bevindt.” Hij wees erop dat de Digital Services Act democratisch tot stand is gekomen.
Ook in Europa leidde het Amerikaanse besluit tot scherpe reacties. De Franse president Emmanuel Macron veroordeelde de visumweigeringen en noemde ze “intimidatie” en “dwang”. Volgens hem ondermijnen de Verenigde Staten de digitale soevereiniteit van Europa.