De Duitse LNV-minister Julia Klöckner (CDU) heeft in de steeds hoger oplopende onenigheid met Milieu-minister Svenja Schulze (SPD) de hulp ingeroepen van partijgenote bondskanselier Angela Merkel.
Klöcker heeft van het verzet van de sociaaldemocraten tegen háár Agrarpakt en tegen haar landbouw-modernisering een heuse ‘chef-sache’ gemaakt.
Klimaat, Milieu en Landbouw zijn ook in de Duitse een toenemende politieke hot topics. De Duitsers gaan volgend jaar op 26 september naar de stembus om een nieuwe Bondsdag te kiezen. De politici en hun partijen komen steeds meer in de campagne-stand, en benutten elke mogelijkheid om zich bij de kiezers te profileren. Klöckner had wat dat betreft de afgelopen maanden vrijwel alle winden mee.
Ten eerste omdat Duitsland het afgelopen half jaar EU-voorzitter was. Zij leidde de LNV-ministersberaad over het (toekomstige) gemeenschappelijke landbouwbeleid. Klöckner slaagde erin de meeste milieu-hangijzers buiten dat nieuwe GLB te houden, tot opluchting van menige boer en plattelander. Er komt een proefperiode, de heetste hangijzers zijn doorgeschoven, en de financiële bezuinigingen vielen ook best mee. Bovendien zorgde Klöckner ervoor dat de úitvoering wordt overgelaten aan de EU-landen zelf.
Door Klöckner werd het geen Green Deal met een beetje Landbouw, maar Landbouw met een beetje Green Deal, geheel volgens de koers die ze ook in eigen land wil varen. Met ‘uitgeklede’ vernieuwingen neemt de SPD vooralsnog geen genoegen.
Klöckner kon bovendien de afgelopen weken met veel trots en tromgeroffel haar ‘één miljard euro investeringssubsidie voor boeren’ presenteren. Van dat miljard is ruim 800 miljoen bestemd voor investertingen in nieuwe technologie die gericht is op het terugdringen van mest en chemische pesticiden op velden en akkers.
140 miljoen is bestemd voor het beschermen van vogels en insecten, in akkerranden en heggen. Ook wordt er 20 miljoen gereserveerd voor proefprojecten voor digitalisering, en 24 miljoen voor innovatie. Duitse boeren kunnen tot veertig procent van hun investering als subsidie krijgen, met een maximum van een half miljoen euro.
Maar dat er naast het zoet ook wat zuur geslikt zal moeten worden, is voor velen ook al enkele jaren duidelijk. Niet alleen milieuorganisaties, Groenen of de SPD vinden dat het Duitse landbouwbeleid een forse achterstand moet inhalen.
Dat Klöckner ‘ongewenste’ vernieuwingen op de lange baan kon schuiven, komt deels door de politiek-bestuurlijke constructie in Duitsland. Daarbij is een deel van het landelijke (federale) beleid overgedragen aan de zestien deelstaten. Zo’n ‘vierde bestuurslaag’ leidt tot een extra laag adviseurs en beslissers en veelal ook tot (nog) vagere compromissen.
Om de Duitse landbouw op een nieuwe koers te krijgen, kondigde bondskanselier Merkel eind vorig jaar een nieuw ‘Agrarpaket‘ aan, inclusief ‘dialoogtafels’ voor gesprekken tussen boeren, burgers, bedrijven en beslissers. En kort daarop kwamen Merkel en Klöckner al met hun miljardensubsidie op de proppen. Klöckner heeft haar voorwerk gedaan; de verkiezingscampagne komt nu op gang; dan moet die SPD-milieuminister niet op het laatste moment gaan dwarsliggen……