De leiders van de Europese instellingen en de Britse premier Boris Johnson houden maandag een topoverleg over de vastgelopen onderhandelingen over een Europees-Brits handelsakkoord.
Behalve de Britse premier en EU-president Charles Michel zullen ook Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Europees Parlementsvoorzitter David Sassoli deelnemen aan het video-overleg.
Het Verenigd Koninkrijk vertrok eind januari uit de Europese Unie, maar blijft in een overgangsperiode tot eind dit jaar deel uitmaken van de douane-unie en eenheidsmarkt. Londen en Brussel kunnen nog de komende twee weken samen besluiten om de overgangsperiode te verlengen.
De conservatieve regering van Johnson heeft die optie tot dusver steeds afgewezen, maar zei nu ook dat van 29 juni tot 31 juli elke week zal worden onderhandeld. Het nieuwe proces omvat een mix van formele onderhandelingsrondes en vergaderingen in kleinere groepen.
De gesprekken zitten echter muurvast en het is maar de vraag of er tijdig een akkoord uit de bus komt. De EU heeft meermaals laten weten open te staan voor een verlenging van de overgangsperiode, maar de Britten hielden de boot steeds af. Zonder akkoord dreigt er een āhardeā Brexit. Dat zou in de praktijk betekenen dat er strengere grenscontroles en hogere importheffingen komen.
De Europees Parlement heeft in afgelopen week in een resolutie opnieuw hun steun betuigd aan het EU-standpunt in de gesprekken tussen de Europese Unie en het VK over hun toekomstige betrekkingen. Daarin betreuren de leden van het Europees Parlement dat er tot dusver geen echte vooruitgang is geboekt en dat de verschillen aanzienlijk blijven. Ze waarschuwen voor de huidige versnipperde aanpak van de Britse regering en benadrukken dat een uitgebreide overeenkomst in het belang van beide partijen is.
In de tekst wordt benadrukt dat de instemming van het Parlement met een toekomstige handelsovereenkomst met het VK afhankelijk is van de voorwaarde dat de Britse regering instemt met een gelijk speelveld (gemeenschappelijke regels en normen) op het gebied van onder meer milieubescherming, arbeidsnormen en staatssteun, en over het sluiten van een visserijovereenkomst.
Eerder was al afgesproken dat deze maand op het hoogste niveau de balans van de gesprekken zouden worden opgemaakt. Vrijdag nog zei EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier na afloop van de vierde onderhandelingsronde van een week dat er āgeen wezenlijke vooruitgangā was geboekt. Zijn Britse tegenspeler had het over ābeperkteā vooruitgang. Naar verwachting zullen de vier maandag proberen de standpunten dichter bij elkaar te brengen.
Het Europees Parlement zal later deze week, tijdens de plenaire vergadering in Brussel, de Brexit-voortgang opnieuw bespreken. Naar verwachting zal Commissievoorzitter Von der Leyen dinsdag of woensdag verslag doen van haar besprekingen met Johnson.
Als er geen doorbraak komt, kan het Europarlement de zaak blokkeren. Europarlementariƫrs dreigen een veto uit te spreken over een toekomstige handelsovereenkomst tussen de EU en het VK als deze achterblijft bij milieunormen en de rechten van werknemers, zo stelt een ontwerp-resolutie van het Europees Parlement, die is ingezien door de Britse krant The Guardian.