De onderhandelingen met Commissievoorzitter Von der Leyen en EU-Raadsvoorzitter António Costa bouwen voort op afspraken die beide partijen in mei 2025 maakten. Inmiddels ligt er een conceptovereenkomst om veel handelsbelemmeringen voor landbouw- en voedselproducten weg te nemen.
Burnham erkent dat het vertrek uit de EU de Britse economie meer kwaad dan goed heeft gedaan. Hij denkt dat nauwere samenwerking met Europa lagere consumentenprijzen en betere handelsmogelijkheden kan opleveren.
Terugkeer
De Conservatieve oppositie beschuldigt Burnham ervan Groot-Brittannië via een achterdeur opnieuw onder Europese regels te brengen. Ook Reform UK verzet zich tegen verdere aansluiting bij Brussel.
Burnham houdt voorlopig vast aan de Labour-belofte om in de huidige regeerperiode niet terug te keren naar de Europese interne markt, de douane-unie of het vrije personenverkeer.
Minder douane
De nieuwe douane-afspraken moeten een einde maken aan veel verplichte gezondheidscertificaten en controles aan de grens. Sinds het Britse vertrek uit de EU wordt de handel in voedselproducenten aan de douane geconfronteerd met extra papierwerk, wachttijden en kosten. Vooral de handel in vlees, zuivel en andere bederfelijke producten ondervindt daarvan hinder.
Britse landbouw
Britse landbouworganisaties verwelkomen de plannen. Zij verwachten dat boeren en voedselproducenten hun producten gemakkelijker naar Europese afnemers kunnen exporteren. Toch waarschuwen landbouworganisaties dat de voordelen niet onmiddellijk merkbaar zullen zijn en dat de uitvoering tijd vergt.
Tegenover die voordelen staan ook nieuwe verplichtingen. Groot-Brittannië moet Europese voorschriften voor voedselveiligheid, diergezondheid en plantgezondheid overnemen. Ook toekomstige wijzigingen van Europese regels kunnen verplicht worden. Daarmee krijgt Brussel opnieuw meer invloed op de Britse landbouw, zonder dat Londen als EU-lid over die voorschriften kan meebeslissen.
Pesticiden
Vooral het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen ligt gevoelig. Britse boeren mogen momenteel bepaalde pesticiden gebruiken die binnen de EU niet zijn toegestaan. Wanneer Londen de Europese voorschriften overneemt, kunnen deze middelen ook voor Britse boeren verboden worden. Landbouworganisaties vrezen hogere productiekosten en vragen voldoende tijd om hun bedrijfsvoering aan te passen.