Het feit dat de twee grootste politieke partijen in Groot-Brittannië nog steeds vasthouden aan het kiesdistricten-stelsel leidt ertoe dat nieuwe politieke partijen en nieuwe geluiden niet kunnen doordringen tot het Britse parlement.
In elk van de ruim 650 districten wint bij verkiezingen de kandidaat met de meest-behaalde stemmen de ene parlementszetel, maar worden de stemmen van partijen niet op landelijke schaal bij elkaar opgeteld. Al vele jaren pleiten steeds meer deskundigen tot nu toe vergeefs voor invoering van het (procentuele) afspiegelingsprincipe in het Lagerhuis.
De Britse Groene Europarlementariër Scott Ainslie (50) baalt ervan dat de Britse Groenen bij de laatste parlementsverkiezingen in 2017 meer dan twee miljoen stemmen kregen, maar toch slechts één zetel. Hij verwijt het de Labourpartij (´als enige sociaaldemocratische partij ter wereld ! ‘) en de Conservatieven nog steeds vast te houden aan het niet-echt-democratische, archaïsche stelsel.
Om te voorkomen dat de Conservatieven van Boris Johnson een meerderheid kunnen behalen, zijn de Greenparty, de LibDems en nationalisten in Wales in meer dan zestig districten een lijstverbinding aangegaan. In die districten gaan ze niet met elkaar de concurrentie aan. Daar hebben twee partijen ten gunste van de derde partij hun kandidaat teruggetrokken, en hun stemmers opgeroepen op de kandidaat van die derde partij te stemmen. Naar verwachting kunnen de LibDems hierdoor in heel Groot-Brittannië een stuk of dertig méér zetels in de wacht slepen, en de Groenen een stuk of tien.
‘Ons politieke stelsel dateert nog steeds uit de tijd van de adel, de grootgrondbezitters en de Engelse klassenmaatschappij. Er zijn districten waar al honderd jaar niks is veranderd. PolitÃek en landsbestuur is voor te veel Britten nog steeds iets van ‘ver-weg in Londen’. Democratie en staatsrecht wordt amper op scholen onderwezen’ zo zegt Ainslie. Hij zou willen dat politicology eerder en vaker in het onderwijspakket zou zitten.
De Greenparty heeft Klimaatverandering en milieubeleid tot hun hoofdpunt van hun verkiezingscampagne gemaakt. Lange tijd leken de Britse verkiezingen alleen maar te gaan over wel of geen Brexit, hét stokpaardje van de Conservatieven, maar de afgelopen weken is een kentering merkbaar. Labour is erin geslaagd de toekomst van de ziekenhuizen en de nationale gezondheidszorg tot hún topic te maken, en de LibDems zijn faliekant tégen vertrek uit de EU.
De Britse Groenen sluiten met hun Milieu-topic aan bij de pro-Klimaat groei van veel ‘groene’ partijen in Europa, zoals in Denemarken, Zweden, Nederland en Duitsland. Zelfs de Europese Unie heeft de Green Deal al uitgeroepen tot hét thema van de komende jaren. In de Britse politiek is de Greenparty er nog niet in geslaagd een vergelijkbare doorbraak te bereiken, hoewel nu ook Labour, LibDems, SNP en Wales Nationalisten ook ‘milieu en klimaat’ prominent in hun programma hebben opgenomen.
Over het lidmaatschap van de Europese Unie nemen de Groenen een tussenpositie in tussen de LibDems en Labour. De LibDems willen het hele Brexitproces direct stopzetten en in de EU blijven. Labour wil met Brussel onderhandelen over een kléiner Brexit-akkoord, en de uitkomst daarvan in een referendum aan de kiezers voorleggen. Labour zal in zo’n raadpleging een neutrale positie innemen. De Groenen willen – net als de LibDems – in de EU blijven, maar zullen in zo’n tweede referendum pleiten voor ‘Remain’.
‘Ons land heeft behoefte aan heling, genezing, reparatie. Brexit, UKIP, Farage en Johnson hebben de afgelopen jaren te veel stuk gemaakt. Er zijn gemeenschappen verscheurd. Er zijn families gescheiden. Dit land heeft een genezingsproces nodig. Dat moeten de kiezers zelf kunnen afsluiten met hun eigen stem. Daarom zijn we als Groenen voor Ãn de EU blijven, maar ook voor een tweede referendum’, zo zei Ainslie in zijn kantoor in het Zuid-Londense Brixton.