Leiders van de Europese Unie en de zes landen van de Westelijke Balkan kwamen vrijdag bijeen in Tivat, in Montenegro. De gesprekken draaiden om de toekomst van de uitbreiding van de EU en de voortgang van de kandidaat-lidstaten. Sommige Balkanlanden staan al tien jaar op het lijstje van kandidaat-landen.
Strategisch
De aandacht voor uitbreiding is de afgelopen tijd toegenomen. Binnen de EU leeft het gevoel dat uitbreiding niet alleen een politieke keuze is, maar ook steeds meer een strategische noodzaak wordt. Daarom wordt gezocht naar mogelijkheden om het huidige toetredingsproces sneller te laten verlopen.
Rusland en China
Een belangrijke reden daarvoor is de groeiende zorg over buitenlandse invloed in de regio. In de discussies wordt regelmatig gewezen op de oorlogszuchtige rol van Rusland. De EU wil voorkomen dat de invloed van Moskou verder toeneemt in landen die al jarenlang op weg zijn naar lidmaatschap, zoals onder andere Georgië en Servië.
Promotion
Ook de toenemende aanwezigheid van China speelt een rol. Europese plannen voor economische samenwerking en financiële steun moeten helpen om de banden tussen die kandidaat-landen en de EU verder te versterken.
Hervormingen
Tegelijkertijd benadrukken Europese leiders dat versnelling van toelating niet betekent dat de voorwaarden verdwijnen. Landen die willen toetreden moeten blijven werken aan hervormingen, onder meer op het gebied van rechtspraak, bestuur en de bestrijding van corruptie.
Het huidige toetredingsproces wordt door veel betrokkenen als langdurig ervaren. Daarom wordt gesproken over nieuwe vormen van gefaseerde, geleidelijke integratie. Kandidaten zouden al eerder toegang kunnen krijgen tot bepaalde voordelen van Europese samenwerking, nog voordat het volledige lidmaatschap is bereikt.
Montenegro en Albanië
Montenegro geldt daarbij als een van de meest gevorderde kandidaten. Naast de uitbreidings-discussie waren er ook zorgen over de voortdurende spanningen tussen Servië en Montenegro. Ook Albanië wordt genoemd als een land dat de afgelopen periode vooruitgang heeft geboekt binnen het toetredingsproces.
De kwestie van de eventueel versnelde toelating van Oekraïne en Moldavië staat los van de Balkanregio. Over die twee landen wordt op de vergadering van de Buitenlandministers op 15 juni mogelijk een besluit genomen.