Het is de eerste keer dat zulke gezamenlijke strafregels voor corruptie in de hele EU worden vastgelegd. Het akkoord legt vast dat alle landen dezelfde omschrijvingen gaan gebruiken voor verschillende vormen van corruptie. Dat gaat ook gelden voor omkoping, verduistering en het hinderen van de rechtsgang. Ook komen er minimum-straffen; rechters mogen wel hógere straffen opleggen.
Het is jaren geleden dat het Europees Parlement en de Europese landen voor het laatst een concrete stap zetten in het versterken van de rechtsstaat. Het leek aanvankelijk onwaarschijnlijk dat er een akkoord zou komen. Onder andere de Italiaanse regering uitte grote bezwaren tegen de nieuwe Europese wet en kon ange tijd rekenen op steun van andere landen.
Aanvankelijk wilde het Europees Parlement veel meer in het akkoord krijgen, maar de landen waren daar niet toe bereid. Toch is de Nederlandse Europarlementariër García Hermida-van der Walle (D66/Renew) blij met het akkoord voor versterkte strijd tegen corruptie. Zij was de afgelopen maanden hoofdonderhandelaar op dit dossier.
“Dat we niet nóg verder gaan in criminaliteitsbestrijding is aan de nationale regeringen om uit te leggen aan hun inwoners, maar het glas is half vol. En tot een paar weken geleden leek er nog helemaal geen glas te komen.”
Het akkoord moet ertoe leiden dat corruptiezaken in alle EU-landen op een vergelijkbare manier worden aangepakt. Dat is nodig omdat grote verschillen tussen landen de handhaving tot nu toe bemoeilijkten. Door dit te stroomlijnen moet vervolging eenvoudiger worden.
De samenwerking moet er ook voor zorgen dat onderzoeken sneller en vollediger worden uitgevoerd. Door informatie beter te delen kan worden voorkomen dat corruptiezaken tussen landen blijven hangen of vertragen.
Het akkoord is voorlopig en moet nog formeel worden goedgekeurd. Dit betekent dat de afspraken pas in werking treden wanneer zowel het Europees Parlement als de EU-landen ze definitief hebben aangenomen.