Spanje is van plan de andere EU-landen voor te stellen een coronasteunfonds van 1,5 biljoen euro op te zetten. Met name in Italië en Spanje worden bedragen voor het EU-herstelfonds van meer dan een biljard euro genoemd. Dat geld mag zowel worden gebruikt voor de medische kosten op korte termijn, als voor herstel van de economische schade die is ontstaan door de coronapandemie.
De Spaanse premier Pedro Sánchez zal het voorstel vandaag indienen tijdens een ingelaste EU-top. Het coronafonds zou gevuld moeten worden met de opbrengst van nieuwe ‘eeuwigdurende’ staatsobligaties. Dat zijn obligaties zonder vaste looptijd waar de landen jaarlijks alleen de rente voor moeten betalen. In dat geval komt er een EU-wederopbouwfonds dat wordt gefinancierd met leningen die de Europese Commissie gaat uitgeven, met haar begroting als onderpand. Dat is dan vergelijkbaar met de EU-werkloosheidsregeling, het zogenoemde Junckerfonds.
Het geld dat die uit dat corona-herstelfonds zouden krijgen, moet gaan gelden als een overdracht en is geen schuld. Die nieuwe eeuwigdurende staatsobligaties zouden in de plaats kunnen komen van de eerder door Duitsland en Nederland afgewezen eurobonds.
De vierde virtuele EU-top zal donderdag naar verwachting nog geen definitief uitsluitsel geven over het fonds voor herstel van de economie. EU-president Charles Michel stelt voor dat de Europese Commissie eerst de precieze behoeften analyseert en vervolgens met een voorstel komt voor herziening van de meerjarenbegroting.
De sociaaldemocraten in het Europarlement hebben gisteren in een brief aan de regeringsleiders opgeroepen het maximum-plafond voor EU-uitgaven te verhogen van 1,2 naar 2,0 procent van het collectief nationaal product. Zij wijzen erop dat de huidige crisis nog jarenlang zal doorwerken, en niet met de huidige budgetten opgelost kan worden.
EU-president Michel wil dat het fonds er zo snel mogelijk komt, maar deze ingelaste topconferentie zal niet een concreet, dichtgetimmerd financieel plan opleveren. Als de staatshoofden het eens worden over de uitgifte van die EU-schuldenopbligatie, krijgt de Europese Commissie de opdracht álle bestaande plannen te heroverwegen, en de meerjharenbegrotring 2021-2027 ingrijpend aan te passen.
De Commissie komt volgende week met een aangepast voorstel voor de EU-begroting, zo is al bekend. Michel roept de premiers en staatshoofden op te vergaderen in een “geest van eenheid en solidariteit”. De ministers van financiën bereikten eerder deze maand al een akkoord over een pakket van 540 miljard euro om de sociaal-economische gevolgen van de crisis te verzachten. Michel vraagt de leiders hier hun zegen aan te geven, zodat het financiële vangnet tegen 1 juni operationeel kan zijn.
De financiële en monetaire commissie van het Europees Parlement heeft er gisteren bij de staatshoofden op aangedrongen méér níeuw geld vrij te maken voor het herstelpakket. Zij vinden dat de huidige voorstellen voornamelijk bestaan uit léningen waardoor de landen die het zwaarst door het Coronavirus worden getroffen, een nog zwaardere zware schuldenlast krijgen.