De Europese Commissie stelt voor om Israëls deelname aan delen van het Europese onderzoeksprogramma Horizon Europe op te schorten. Dat zou gelden voor samenwerkingen tussen Israëlische universiteiten en Europese instellingen, met name op het gebied van wetenschap en technologie. Voorstellen om het bredere associatieverdrag of militaire leveranties te herzien, liggen niet op tafel.
De oorlog tegen de Palestijnen in Gaza blijft het Europese debat domineren. De Europese Commissie zegt dat zij zich zorgen maakt over de manier waarop Israël zich in de oorlog gedraagt.
Verscheidene Europese landen pleiten al langer voor scherpere maatregelen. In meerdere hoofdsteden zijn parlementaire moties aangenomen die aandringen op het herzien van het handelsverdrag met Israël of het stopzetten van onderdelen van militaire samenwerking.
De Franse president Macron heeft aangekondigd dat Frankrijk overweegt om later dit jaar de Palestijnse staat officieel te erkennen. Hij stelt dat erkenning kan bijdragen aan een duurzame oplossing en roept andere Europese landen op zich bij dat standpunt aan te sluiten.
Ook de Britse premier Starmer laat van zich horen. Hij heeft het Lagerhuis teruggeroepen van zomerreces om een spoeddebat te houden over mogelijke erkenning van Palestina.
In Nederland groeit eveneens de politieke druk. Het parlement keert vervroegd terug van reces om een voorstel te bespreken dat twee Israëlische ministers de toegang tot Nederland wil ontzeggen. De betrokken ministers worden gezien als de meest radicale vleugel van de Israëlische regering. Volgens het voorstel zijn hun opvattingen onverenigbaar met Nederlandse en Europese waarden.
Hoewel het voorstel van de Europese Commissie nu alleen betrekking heeft op onderzoeksfinanciering, kan het de opmaat zijn naar verdere stappen. Sommige lidstaten willen het signaal versterken, terwijl anderen zich terughoudend opstellen. De uiteindelijke beslissing ligt bij de Raad van Ministers, die binnenkort bijeenkomt. Of het daadwerkelijk tot sancties komt, is nog onzeker.