De Europese Commissie bereidt zich voor om vertegenwoordigers van de Taliban uit te nodigen in Brussel voor technische gesprekken over de terugkeer van Afghaanse asielzoekers. Volgens Europese functionarissen zullen de besprekingen zich richten op praktische samenwerking, waaronder de identificatie van personen en de afgifte van reisdocumenten voor terugkeer.
Vervolgberaad in Brussel wordt vóór de zomer verwacht, na een eerste technisch bezoek aan Kabul in januari. Een twintigtal EU-landen, waaronder België, Duitsland, Oostenrijk en Nederland, hebben de Europese Commissie opgeroepen om vóór eind dit jaar met voorstellen te komen om zowel vrijwillige als gedwongen terugkeer te vergemakkelijken.
Nederland
De Nederlandse extreemrechtse PVV-ministers Faber en Klever hebben twee jaar gewerkt aan plannen om afgewezen asielzoekers uit Nederland over te brengen naar opvangkampen in Oeganda. Inmiddels maakt die anti-immigrantenpartij van partijleider Geert Wilders geen deel meer uit van de Nederlandse coalitieregering.
Promotion
Het vooruitzicht om met de Afghaanse Talibanleiders in gesprek te gaan, is controversieel gezien het mensenrechtenbeleid van het regime, waaronder beperkingen voor vrouwen en meisjes en de onderdrukking van dissidenten. Critici waarschuwen dat zelfs technische contacten het risico met zich meebrengen dat het regime legitimiteit verwerft.
Afghanen
Bovendien is in Congo al jarenlang een burgeroorlog aan de gang, en heerst in het land veel geweld en criminaliteit. Het is daarom hoogst onzeker of afgewezen Afghaanse asielzoekers hieraan zullen meewerken. Een nieuw Europees asiel- en visumbeleid dat later dit jaar ingaat, voorziet in ‘ tijdelijk verblijf’ van aanvragers in ‘opvanglocaties’ buiten de EU.
Ondanks de controverse dringen verscheidene EU-landen aan op een gecoördineerd terugkeer-mechanisme. Afghanen vormden vorig jaar een van de grootste groepen asielzoekers in meerdere EU-landen, en sommige landen hebben onlangs de deportatie van veroordeelde personen hervat.
Verenigde Staten
Ook de Amerikaanse regering-Trump is in gesprek met de Democratische Republiek Congo over de hervestiging van 1.100 Afghanen die enkele jaren geleden zijn gestrand in Qatar, in afwachting van een Amerikaans visum. Hierdoor verkeren zij meer dan vier jaar na de Amerikaanse terugtrekking uit Kabul in juridische onzekerheid.
Sommigen zijn familieleden van Amerikaanse burgers of werkten tijdens de twintigjarige oorlog voor de Amerikanen. President Trump heeft de verstrekking van visa aan Afghanen vorig jaar stopgezet.
Iraniërs in Albanië
De Verenigde Staten hebben ruim tien jaar geleden enkele duizenden Iraanse verzetsstrijders ondergebracht in een zwaar bewaakt ‘Iraans dorp’ in Albanië. Zij hadden in de Golfoorlog aan de kant van het Amerikaanse leger gestreden, in de hoop op een verdrijving van het Iraanse ayatollah-regime. Toen dat niet lukte, vroegen de moedjahedien-strijders asiel in de VS aan maar dat werd hen geweigerd.