De Europese Commissie bevestigde dat een deel van de tweede betaling uit het Herstel- en Veerkrachtplan wordt ingehouden. Volgens de Bulgaarse vicepremier Tomislav Donchev gaat het om ongeveer tweehonderd miljoen euro.
Uit de evaluatie van de Commissie blijkt dat Bulgarije 58 van de 59 hervormings-meetpunten van het Herstelfonds heeft gehaald. Alleen de herziening van de Anti-Corruptiecommissie blijft onvolledig. De Europese Commissie wil garanties dat het orgaan onafhankelijk en apolitiek kan functioneren.
Het land werd in 2007 lid van de EU, maar werd pas dit jaar toegelaten tot de Schengen-landen. Dat werd jarenlang door Nederland geblokkeerd. Volgend jaar wil Bulgarije toetreden tot de eurolanden.
Brussel heeft Sofia officieel per brief geïnformeerd over de opschorting en heeft een termijn van één maand gesteld om te reageren. Als de hervorming daarna nog steeds onvoldoende blijkt, blijft de betaling nog eens zes maanden bevroren.
De Bulgaarse regering benadrukt dat de beslissing uitsluitend op technische gronden is genomen. Sofia ontkende dat de Europese beoordeling van de fondsen verband houdt met de recente arrestatie van burgemeester Kotsev van de stad Varna, die verdacht wordt van corruptie.
De Bulgaarse regering blijft intussen optimistisch. Zij verwacht dat het land alsnog 440 miljoen euro zal ontvangen zodra de justitiële hervorming is voltooid. Donchev verklaarde dat de meeste voorwaarden inmiddels zijn vervuld en dat Bulgarije op schema ligt voor een derde betalingsaanvraag.
Justitieminister Georgi Georgiev stelde dat zijn land “categorisch bereid” is om corruptie en georganiseerde misdaad aan te pakken. Hij verwees naar recente wijzigingen in het strafrecht, waaronder maatregelen tegen witwassen en digitale criminaliteit.
Toch blijft Bulgarije volgens Transparency International het meest corrupte EU-land. Met slechts 43 punten op de Corruption Perception Index staat het al zeven jaar onderaan. Ondanks enkele verbeteringen schieten vertrouwen in de rechtspraak en transparantie in overheidsinstellingen tekort.
De zorgen van Brussel worden versterkt door binnenlandse ontwikkelingen. De arrestatie van burgemeester Kotsev en de omstreden benoeming van procureur-generaal Sarafov tonen volgens critici aan hoe juridische structuren in Bulgarije worden gebruikt om politieke macht te behouden.
Zowel Europese als Bulgaarse functionarissen erkennen dat verdere stappen nodig zijn om de onafhankelijkheid van de rechtspraak te versterken. Pas wanneer de hervorming van de Anti-Corruptiecommissie overtuigend is voltooid, kan de Commissie het bevroren deel van de EU-betaling vrijgeven.