Het land wil lid worden van de EU, maar moet dan verbeteringen in het staatsbestel aanbrengen. De EU koppelt steunbetalingen aan meetbare vooruitgang in deze hervormingsagenda.
Oekraïne heeft met de EU zestien beleidsterreinen afgesproken waarop het verbeteringen moet doorvoeren om in aanmerking te komen voor toetreding. Die terreinen variëren van juridische hervormingen tot economische transparantie.
Elke maand wordt de voortgang geëvalueerd. Als de beoordeling negatief uitvalt, kan dat directe gevolgen hebben voor de omvang en het tempo van financiële steun.
Bij de recente beoordeling heeft Brussel besloten om de vierde tranche van het steunpakket te verlagen. Oekraïne krijgt nu 3,05 miljard euro in plaats van de eerder voorziene 4,5 miljard. Die korting van 1,45 miljard euro houdt verband met achterblijvende hervormingen,.
Een nieuw bijkomend aandachtspunt is de hervorming van de twee nationale anti-corruptiebureau’s. De Europese Unie eist van Kyiv dat het duidelijkheid geeft over hoe de bevoegdheden van deze instellingen worden gewaarborgd.
Zolang dat uitblijft, zal Brussel extra betalingen niet uitvoeren. De Europese Commissie ziet onafhankelijke corruptiebestrijding als een kernvoorwaarde voor verdere steun.
Volgens critici dreigt het opsporingswerk van de anti-corruptie-instanties te worden ingeperkt. De geplande hervormingen zouden ertoe kunnen leiden dat de procureur-generaal meer zeggenschap krijgt over deze instanties, wat de politieke onafhankelijkheid ervan in gevaar kan brengen. Kyiv stelt daarentegen dat er geen sprake is van inmenging en dat de hervormingen juist bedoeld zijn om effectiever op te treden tegen corruptie.
Oekraïne heeft de afgelopen maanden op meerdere terreinen wel vooruitgang geboekt, maar dat tempo blijkt niet op alle vlakken voldoende. Europese functionarissen benadrukken dat Oekraïne een geloofwaardige koers moet blijven volgen. Alleen dan kan het vertrouwen van de EU-instanties behouden blijven, en komen volgende tranches van steun beschikbaar.
Hoewel Kyiv erop aandringt dat het hervormingsproces complex en tijdrovend is, houdt de EU vast aan het principe van 'geld voor prestaties'. Dat betekent dat verdere financiële hulp pas volgt als aantoonbare hervormingen worden doorgevoerd.