De Europese Commissie gaat EU-landen helpen de kosten van tijdelijke werkloosheid te verlichten. Het initiatief wordt donderdag gepresenteerd, heeft commissievoorzitter Ursula von der Leyen bekendgemaakt. De financiële steun is vooral bedoeld voor de zwaar getroffen EU-landen zoals Italië en Spanje.
Nederland heeft in EU-verband voorgesteld om een speciaal fonds op te richten voor de medische kosten van de coronacrisis. Nederland vindt dat dat gíften en donaties moeten zijn; geen leningen die terugbetaald moeten worden. Landen die er economisch slecht aan toe zijn, zouden met die giften hun medische zorg overeind kunnen houden.
Sommige EU-landen willen het noodfonds ESM gebruiken voor zwaar getroffen landen. Maar geld “uit het ESM is een lening”, benadrukte de Nederlandse premier Rutte. Voor structurele steun voor economisch zwakke landen wil Nederland wel geld uit het ESM beschikbaar stellen, maar niet onbeperkt en niet zonder voorwaarden-vooraf. Het voorstel van de Europese Commissie dat vandaag wordt gepresenteerd, komt daar mogelijk mee overeen.
“Het idee erachter is simpel”, zei EC-voorzitter Von der Leyen. “Als bedrijven tijdelijk geen werk meer hebben door de corona-uitbraak, dan hoeven ze hun werknemers niet te ontslaan. Volgens verschillende Europese media wil de commissie hiervoor circa 100 miljard euro op de kapitaalmarkt lenen, waarvoor de EU-begroting en de EU-landen garant zouden staan.
Lidstaten kunnen dan van de commissie gunstige leningen krijgen. Tijdens de financiële crisis zette het dagelijks EU-bestuur ook de EU-begroting in als garantie voor goedkope leningen aan Griekenland, Portugal en Ierland. Later werd het Europese noodfonds ESM opgericht.
De Nederlandse premier Rutte wil ook financiële steun voor economisch herstel voor EU-landen, maar zegt afhankelijk te zijn van landen als Italië en Spanje die een ándere regeling voor ogen hebben. “Het lastige is dat ik wel iets wil, maar dat Zuid-Europa heel erg blijft inzetten op die nieuwe eurobonds.” Het Nederlandse kabinet staat niet alleen in zijn verzet tegen eurobonds. Die eurobonds zijn ook onbespreekbaar Wenen, in Berlijn en in Helsinki, aldus Rutte.
Premier Mark Rutte hoopt binnen enkele dagen zijn Italiaanse en zijn Spaanse collega te spreken over de hoog opgelopen ruzie over financiële steun aan deze landen, die zwaar zijn getroffen door de coronapandemie. Rutte hoopte donderdagochtend al over de meningsverschillen te kunnen praten met zijn Italiaanse collega Giuseppe Conte en hun Spaanse ambtgenoot Pedro Sánchez, maar dat lukt niet. De videovergadering, waaraan ook EU-president Charles Michel zal deelnemen, wordt nu zo snel mogelijk gepland.