De Ombudsman van de Europese Commissie stelt een onderzoek in naar de manier waarop de EU het Mercosur-handelsverdrag met vijf Zuid-Amerikaanse landen heeft gesloten.
Europese Ombudsman Emily O’Reilly reageert met haar onderzoek op klachten van vijf Europese mensenrechten- en milieuorganisaties die zeggen dat de Europese Commissie de handelsafspraken niet vooraf heeft gecontroleerd op de eigen EU-duurzaamheidsdoelen (SIA).
De vijf klagende organisaties beweren dat de Commissie, door deze stap níet te zetten, haar eigen richtlijnen negeerde en het EU-Verdrag schond over duurzaamheidsdoelstellingen voor alle EU-handel. Ook vragen ze te onderzoeken waarom de EU-Commissarissen dit achterwege hebben gelaten, en waarom ze dat stil hebben gehouden.
O’Reilly besloot het onderzoek te gebruiken om de Commissie verdere vragen te stellen, onder meer of de standaardprocedure voor SIA’s is gevolgd. De Ombudsman heeft de Commissie verzocht binnen drie maanden te reageren.
De klagende groepen – ClientEarth, Fern, Veblen Institute, La Fondation Nicolas Hulot pour la Nature et l’Homme en International Federation for Human Rights – beweren dat de EU-commissie de deal heeft gesloten zonder een goede inschatting van de schade die deze zou kunnen veroorzaken. Ze zijn het niet eens met de beoordeling van de Commissie dat nieuwe, uitgebreide voedsel- en vleesexporten tussen Zuid-Amerika en Europa op een duurzame manier mogelijk zal zijn.
De Ierse Europarlementariër (Fienna Fail) Billy Kelleher verwelkomt het onderzoek naar de handelsovereenkomst tussen de EU-Commissie en Mercosur, en zei dat hij het idee dat de Mercosur-overeenkomst geen grote impact heeft op duurzaamheid ‘belachelijk’ vindt.
“We produceren zelf in de EU-landen al voldoende rundvlees van hoge kwaliteit, volgens de hoogste normen voor dierenwelzijn en milieu,” vervolgde hij. “Hoe kan het produceren van rundvlees in Zuid-Amerika en het vervolgens transporteren over de Atlantische Oceaan naar Europa ecologisch duurzaam zijn?”
“We moeten de Mercosur-deal heroverwegen en, om het bot te zeggen, deze schrappen”, aldus Europarlementariër Billy Kelleher. Het EP-lid Fianna Fáil verwelkomt de aankondiging van het onderzoek naar de handelsovereenkomst tussen de EU-Commissie en Mercosur. De handelsovereenkomst van Mercosur voorziet in de invoer van een beperkte hoeveelheid rundvlees uit de Mercosur-landen Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay tegen lagere tariefprijzen. De EU en de Mercosur-groep van landen bereikten in 2019 het akkoord over het handelspact.
Als één of meerdere EU-landen het Mercosur-verdrag bij nader inzien toch niet aanvaarden, betekent dit niet dat het verdrag niet doorgaan. Sterker nog: belangrijke onderdelen ervan zijn inmiddels al in werking. In dat geval zullen EU-Commissarissen op omstreden onderdelen opnieuw met de Zuid-Amerikaanse landen moeten gaan onderhandelen over aanpassingen.
Momenteel verkeert het verdrag in de fase dat alle parlementen in de 27 EU-landen het Mercosur-akkoord moeten ratificeren. Het regionale Belgische parlement van Wallonië heeft er al tégen gestemd, en ook heeft het Nederlandse parlement in een niet-bindende motie het verdrag al verworpen.
Op dit moment onderhandelt de Europese Unie ook met de Verenigde Staten, met Japan en met Groot-Brittannië over soortgelijke handelsverdragen. Ook in die gevallen wordt steeds vaker de vraag opgeworpen of de economische belangen van ongehinderde vrijhandel ( ‘vrij verkeer van goederen’) altijd voorrang moet krijgen boven het beschermen van de eigen (Europese) criteria voor voedselveiligheid, landbouw en duurzaamheid.