Oekraïne zegt dat het zich richt op EU-toetreding in 2027. Dat jaartal wordt in meerdere verklaringen genoemd als politiek doel of moment waarop het land technisch klaar wil zijn voor lidmaatschap. President Zelensky zei dat ook donderdag tijdens een bezoek aan Oostenrijk
Tegelijkertijd wordt in sommige Oekraïense agrarische verklaringen gesteld dat toetreding in 2027 niet haalbaar is omdat de landbouw nog niet kan voldoen aan alle strenge Europese regels.
Binnen de Europese Unie wordt daarom gesproken over alternatieven voor een snelle volledige toetreding. Daarbij komt een model naar voren waarin Oekraïne in stappen dichter bij het lidmaatschap komt.
Dat gefaseerde model houdt in dat Oekraïne in een eerste fase mogelijk wel deelneemt aan bepaalde EU-structuren, maar nog niet alle rechten krijgt die bij volledig lidmaatschap horen.
Landbouw speelt in deze discussie een centrale rol. Landbouw wordt genoemd als een van de meest gevoelige dossiers bij de toetredingsgesprekken met Oekraïne.
Buurland Polen zegt de Europese ambities van Oekraïne te steunen, maar verbindt daar voorwaarden aan. Volgens Poolse verklaringen zijn afspraken nodig om de binnenlandse voedsel- en landbouwmarkten te beschermen.
Die zorg over marktverstoring komt ook in commentaren van andere buurlanden terug. Daarbij wordt expliciet gewezen op de impact die Oekraïense landbouwproductie kan hebben op bestaande EU-markten.
Oekraïne heeft in gesprekken in Warschau en Brussel aangedrongen op tijdelijke uitzonderingen bij toetreding. Het gaat daarbij niet om algemene vrijstellingen, maar om beperkte en afgebakende onderdelen.
Concreet worden milieu- en landbouwregels genoemd waarvoor Oekraïne een gefaseerde invoering wil. Hoe snel en onder welke voorwaarden Oekraïne daadwerkelijk kan toetreden, blijft daarmee onderwerp van debat.