EU-president Charles Michel heeft de staatshoofden en regeringsleiders van de 27 EU-landen voor een ingelaste extra topontmoeting op 20 februari bijeengeroepen om de politieke impasse over de financiering van de EU te doorbreken.
Michel zegt dat de tijd is aangebroken om op het hoogste niveau tot een overeenkomst te komen over het meerjarig financieel kader voor de jaren 2021 – 2027. Dat is de regeerperiode van de vorig jaar aangetreden nieuwe Europese Commissie.
Al maanden onderhandelen de EU-landen zonder noemenswaardig resultaat met de Commissie Von der Leyen en het Europees Parlement over de nieuwe meerjarenbegroting. Door het vertrek van de Britten kent de begroting een tekort van zo’n 12 miljard euro per jaar. De andere EU-landen zullen het wegvallen van de Britse bijdrage onder elkaar moeten verdelen.
Daarnaast staat de Europese Unie voor gróte verschuivingen in uitgaven, onder meer door de Green Deal, het plan om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Daarnaast hebben de Europese Commissie en het Europees Parlement voor de komende jaren nieuwe wensen en nieuwe plannen gepresenteerd die ook extra uitgaven vereisen.
Idealiter zou de nieuwe meerjarenbegroting al eind vorig jaar zijn afgehandeld, door de vórige Europese Commissie -Jüncker. Toen al werd duidelijk dat er grote financiële problemen in het verschiet lagen, niet alleen in de hoogte van bedragen, maar ook in tijdigheid. De Europese Commissie heeft ongeveer een jaar nodig om wetten op stellen om het geld uit te kunnen geven. Daardoor dreigt voor het opstarten van nieuwe plannen het eerste jaar van de nieuwe EU-regeerploeg een verloren jaar te worden.
Vier EU-landen (Nederland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken) willen dat de nieuwe 7-jaarsbegroting handhaven op het huidige niveau van maximaal 1,00 procent (circa 1000 miljard euro) van het Europese bruto nationaal inkomen. De Commissie Von der Leyen zet in op 1,11 procent, en het Europees Parlement op 1,3 procent. Maar de meningen verschillen niet alleen over het geld, maar ook over de Ãnhoud van de huidige en toekomstige EU-landen. Sommige EU-landen vinden dat de EU al veel te veel taken heeft, en zou moeten inkrimpen.
Afgelopen twee weken spraken naaste medewerkers van EU-president Michel met de politiek adviseurs van de 27 regeringsleiders. Deze procedure was bedoeld om af te tasten waar voor alle partijen de ondergrens ligt. Die discussie verkeert al ruim een jaar in een totale politieke impasse. Een compromis is volgens Brusselse bronnen alleen mogelijk als niet alleen wordt gekeken naar de omvang van het budget, maar ook naar de besteding ervan (wie ervan profiteert) en naar een nieuwe kortingsregeling voor landen (netto-betalers) die anders onevenredig veel aan de EU betalen.
Met het bijeenroepen van deze extra financiële top zet EU-president Michel druk op de leiders om concessies te doen. Een mislukking is niet alleen een nederlaag voor hem als EU-president maar straalt negatief af op alle EU-leiders. Bovendien maakt mislukking de kans op een akkoord later dit jaar alleen maar moeilijker. Bovenal zal het de sfeer alleen maar meer verzieken, kan de Commissie-VDL niet vernieuwend van start en komen andere broodnodige herzieningen (Green Deal?) niet eens van de grond.