Brussel waarschuwde dat het, indien nodig, snel en daadkrachtig zal reageren om de eigen regelgevende autonomie te verdedigen tegen wat het “onrechtvaardige maatregelen” noemt.
Ook nationale regeringen lieten zich horen. De Franse president Macron sprak van intimidatie en dwang die de Europese digitale soevereiniteit zouden ondermijnen. Daarnaast uitten het Duitse ministerie van Justitie en andere Europese leiders hun afkeuring over de Amerikaanse stap.
De Verenigde Staten hebben afgelopen week vijf Europeanen de toegang tot de VS ontzegd. Volgens Washington gaat het om mensen die Amerikaanse meningen online zouden hebben gecensureerd.
De Amerikaanse maatregel richt zich op vijf personen die actief zijn rond online veiligheid, en strijden tegen haatspraak en desinformatie. Onder hen bevindt zich Thierry Breton, die eerder EU-Commissaris was. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde de inreisverboden aan.
Volgens Rubio hebben de betrokkenen “georganiseerde pogingen” geleid om Amerikaanse platforms te dwingen standpunten te censureren, te demoniseren of te onderdrukken. Hij sprak over “radicale activisten” en organisaties die volgens hem buitenlandse censuur zouden hebben bevorderd. De Amerikaanse regering zegt zulke acties niet langer te accepteren.
Centraal in het conflict staat Europese digitale wetgeving. Met name de Digital Service Act wordt door Washington gezien als een instrument dat tot censuur leidt. Breton wordt door Amerikaanse autoriteiten omschreven als een van de drijvende krachten achter deze regels.
De Europese Commissie benadrukt dat vrijheid van meningsuiting een fundamentele waarde is binnen de Europese Unie. Tegelijk stelt zij dat de EU het soevereine recht heeft om haar interne markt te reguleren en regels vast te stellen voor grote online platforms, zonder discriminatie en binnen democratische kaders.
De stap van de Verenigde Staten wordt in Europa gezien als een duidelijke escalatie tussen bondgenoten. Wat de volgende stap wordt, is onduidelijk. De Europese Commissie zegt in gesprek te blijven met de Verenigde Staten, maar sluit tegenmaatregelen niet uit.