Het verslag van de Rekenkamer volgt op een eerdere analyse waaruit al bleek dat 60 tot 70 procent van de bodems in Europa ongezond is, deels door slecht bodem- en mestbeheer.
Overmatig gebruik van mest in de landbouw heeft negatieve gevolgen voor waterkwaliteit en biodiversiteit, maar daar wordt te weinig tegen gedaan. Door de nitraatrichtlijn wordt het gebruik van stikstof uit dierlijke mest slechts deels beperkt.
Volgens de EU-rekenmeesters is tussen 2014 en 2020 ongeveer 85 miljard euro aan landbouwsubsidie besteed aan bodemkwaliteit. Maar dat heeft onvoldoende effect gehad omdat de EU-landen te weinig voorwaarden aan zulke subsidies verbinden. De EU-landen hadden meer geld moeten uittrekken voor gebieden met acute bodemproblemen, zo wordt geconcludeerd.
De Europese Commissie heeft bovendien geen goed overzicht van de manier waarop EU-landen criteria voor mestbeheer toepassen. Daardoor kunnen ook geen EU-gemiddelden worden berekend.
Wel heeft Brussel onlangs een voorstel gelanceerd voor een ‘schonegrondregeling’ maar die is nog lang niet in praktijk. Die richtlijn wordt de komende maanden door het Europees Parlement en de Milieuministers besproken. De EU streeft ernaar vóór 2050 gezonde bodems te hebben.