De goederenhandel tussen de EU en Zuidoost-Azië bedroeg vorig jaar 274,9 miljard euro, ongeveer 6 procent meer dan een jaar eerder en ruim 50 procent boven de 177,9 miljard euro van tien jaar geleden. ASEAN is inmiddels de derde handelspartner van de EU, na de Verenigde Staten en China.
Als de huidige onderhandelingen volgens planning worden afgerond, kan de EU medio volgend jaar vrijhandelsakkoorden hebben met zes van de elf ASEAN-landen. Daarmee ontstaat geleidelijk een netwerk van bilaterale handelsverdragen, zonder dat Brussel en ASEAN als geheel een vrijhandelsakkoord hebben.
Met India is het proces al vergevorderd. De onderhandelingen zijn afgerond en de Europese Commissie heeft het resultaat aan de EU-landen voorgelegd voor ondertekening en sluiting. Daarna zijn verdere Europese goedkeuringsprocedures nodig voordat het verdrag daadwerkelijk van kracht kan worden.
Promotion
Filipijnen
Met de Filipijnen werd deze week een belangrijke tussenstap gezet. Brussel en Manilla bereikten substantiële overeenstemming over het vrijhandelsverdrag. De technische en juridische uitwerking moet nog worden voltooid voordat de overeenkomst formeel kan worden afgerond en later kan worden ondertekend.
De Filipijnse president Ferdinand Marcos Jr. en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bespraken het resultaat telefonisch. Marcos benadrukte daarbij dat het verdrag ten goede moet komen aan onder anderen Filipijnse boeren, fabrikanten, consumenten en kleine en middelgrote bedrijven. Voor Europese boeren en voedselproducenten ontstaan eveneens nieuwe exportmogelijkheden.
Het akkoord met India verlaagt of schrapt invoerheffingen voor een groot aantal producten. Auto's vormen daarbij een belangrijk onderdeel. De overeenkomst gebruikt quota en lagere tarieven om de toegang tot de wederzijdse automarkten geleidelijk te verruimen. Landbouw blijft gevoeliger: voor verschillende producten gelden uitzonderingen, beperkingen of overgangsregelingen.
In Zuidoost-Azië kiest Brussel ondertussen nadrukkelijk voor afzonderlijke verdragen. Met Singapore en Vietnam zijn al vrijhandelsakkoorden van kracht. De onderhandelingen met Indonesië zijn afgerond, terwijl gesprekken met Thailand en Maleisië verdergaan.
ASEAN
Die bilaterale aanpak volgde nadat onderhandelingen over één vrijhandelsverdrag tussen de EU en ASEAN vastliepen. Brussel en ASEAN begonnen daarover in 2007 gesprekken, maar die werden in 2009 stopgezet. Grote verschillen tussen de economieën van de ASEAN-landen maken gezamenlijke afspraken moeilijk.
Ook Europese sociale, arbeids- en milieunormen vormen vooral voor minder ontwikkelde ASEAN-landen een obstakel. Toch blijft het Europese bedrijfsleven aandringen op een overkoepelend economisch raamwerk. Daarmee zouden de afzonderlijke verdragen uiteindelijk alsnog kunnen uitgroeien tot een veel bredere handelsrelatie tussen Europa en Zuidoost-Azië.