IEDE NEWS

Europese landen zijn het nog niet eens over eigen veiligheid

Iede de VriesIede de Vries
De Europese regeringsleiders hebben besloten zeven vertegenwoordigers aan te wijzen voor onderhandelingen over Oekraïne en de Europese veiligheid. EU-buitenlandchef Kaja Kallas maakt geen deel uit van deze delegatie, hoewel zij verantwoordelijk is voor het gemeenschappelijke buitenlandse beleid.
Reuring! Café: VOM-talkshow over 'Een Sterker Europa' — Foto: Eigen foto

Het besluit werd afgelopen vrijdag genomen tijdens een informele Europese top in Dublin. De vijf landen die de kern van de delegatie vormen, zijn het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Italië en Polen. Deze groep staat bekend als de E5. Zij worden aangevuld met vertegenwoordigers van de Europese Commissie en de Europese Raad. Daarmee krijgt Europa zeven onderhandelaars die gaan deelnemen aan gesprekken over beëindiging van de Russische oorlog tegen Oekraïne en toekomstige veiligheidsafspraken.

Anti-Moskou

Opvallend is dat de Europese leiders deze taak niet hebben toevertrouwd aan Kallas, die als hoogste buitenlandvertegenwoordiger van de EU juist belast is met het gemeenschappelijke buitenlandse en veiligheidsbeleid. Haar vasthoudende anti-Moskou koers botst met sommige EU-regeringen die voorzichtig beginnen te pleiten ‘dat we toch eens met Poetin zullen moeten gaan praten’.

Kallas’ vasthoudende opstelling in sommige handelskwesties met China en de Amerikaans/Israelische oorlog tegen Iran vormden in verscheidene Europese hoofdsteden een hindernis. Even opvallend is ook dat de laatste maanden ook EU-voorzitter Ursula von der Leyen zich steeds nadrukkelijker bemoeit met kwesties met een internationaal tintje, zoals recentelijk de door Brussel bepleite nauwere samenwerking met Canada. 

Promotion

Anti-amerikanisme

Von der Leyen als Kallas mogen niet hun eigen gang gaan, en moeten over politiek-gevoelige kwesties vooraf met Europese beleidsmakers overleg voeren, of op z’n minst hen vooraf erover informeren. Dat ligt al min of meer verankerd in het fundament van de EU, waar de internationale militaire samenwerking al sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog is ondergebracht (lees: overgedragen) aan de NATO. 

De recente bekoeling van de transatlantische verhoudingen met de Verenigde Staten wordt onder meer gevoed door de nieuwe Amerikaanse importheffingen die president Trump eenzijdig oplegde, en aan diens steeds eigenzinnigere optreden op militair vlak (zoals dreigen met een bezetting van Groenland). Dat voedt de al decennia sluimerende anti-Amerikaanse sentimenten in Europa, en leidt opnieuw tot pleidooien voor een ‘NATO zonder USA’.

(Nog?) niet eens

Dat in dit geval niet Kallas namens de EU is afgevaardigd naar de Amerikaans-Russische besprekingen heeft niet alleen praktische redenen (Groot-Brittannië is wel lid van de NAVO maar niet van de EU; Polen is buurland van de twee oorlogvoerende landen), maar ook een doorslaggevende politieke reden: de EU-landen zijn het (nog?) niet eens over een gemeenschappelijk Buitenlandbeleid. En dus kunnen ze (nog?) niet met een mond praten. 

Haags debat

Dat was ook de conclusie van de Nederlandse voormalige minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (2021 - 2022) Tom de Bruijn. De voormalige diplomaat was onder meer ook vele jaren de Nederlandse ambassadeur bij de EU in Brussel. Hij nam dinsdagavond in Den Haag als gastspreker deel aan een publieke talkshow van de Vereniging voor Overheidsmanagement en van het liaison-kantoor van het Europees Parlement in Den Haag, samen met professor Mendeltje van Keulen van de Haagse Hogeschool en Carola van Rijnsoever, de Nederlandse plaatsvervangend ambassadeur bij de EU.

Krijg gratis een mailalert als iede.news een nieuw artikel publiceert.

Nieuwe sancties

De onderhandelingen met de Russen en Amerikanen moeten zich onder meer richten op beëindiging van de oorlog, een mogelijk staakt-het-vuren en toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne. De Europese landen zeggen dat ze gezamenlijk willen optreden, ook wanneer vertegenwoordigers van vijf afzonderlijke landen rechtstreeks aan de internationale onderhandelingen gaan deelnemen.

Ondertussen blijft Kallas betrokken bij de voorbereiding van nieuwe Europese sancties tegen Rusland. In het 22e sanctiepakket wordt gesproken over een mogelijk inreisverbod voor Russen die aan de oorlog tegen Oekraïne hebben deelgenomen. Volgens Kallas kunnen gegevens over deze militairen worden verkregen, hoewel over de praktische uitvoering nog vragen bestaan.

Promotion

Gerelateerde artikelen

Promotion