Industriegroep Glastuinbouw Nederland zegt dat tot 40 procent van de 3.000 groenten-, fruit en bloemenbedrijven in financiële nood verkeert. Daardoor dreigt een deel van de Nederlandse voedselproductie te verschuiven naar warmere landen als Spanje, Marokko en Kenia.
Tot voor kort verbruikten de Nederlandse kassen zo’n drie miljard kubieke meter gas per jaar, ofwel zo’n acht procent van het landelijke totaal. Dat is al enige tijd aan het afnemen omdat er hernieuwbare alternatieven (zonne- en windenergie) beschikbaar komen, maar door de energietransitie en de Russische gas-boycot is de situatie ingrijpend gewijzigd. Volgens het CBS is het gasverbruik dit jaar al met 23 procent gedaald.
“Een groot aantal telers kiest ervoor om hun bedrijf te sluiten omdat ze op korte termijn geen verandering verwachten”, zei Michel van Schie van de Aalsmeerse bloemenveiling Royal HollandFlora tegen het internationale persbureau Reuters.
Supermarkten hebben preventief de bestellingen voor bloemen met ongeveer een derde verlaagd, in de verwachting dat consumenten minder aan bloemen zullen uitgeven vanwege de gestegen kosten van levensonderhoud, voegde hij eraan toe.
Kassen hebben de afgelopen jaren ertoe bijgedragen dat Nederland de op Ă©Ă©n na grootste landbouwexporteur ter wereld is, na de Verenigde Staten. Maar de kassen-industrie van 8 miljard euro groeide op met goedkoop (Russisch) aardgas. Ze worden nu geconfronteerd met een energiecrisis die dwingt tot omschakeling, waarvan verwacht wordt dat niet alle kasbedrijven dat zullen overleven.
Nu Rusland de gasleveringen aan banden legt als reactie op westerse sancties vanwege zijn invasie in OekraĂŻne, zijn de Europese prijzen gestegen tot twintig keer het niveau van een jaar geleden. Verscheidene grote groentetelers hebben al besloten een deel van hun productie te verminderen, of over te stappen op andere (minder warmte- en energienodige) producten.
“Het is alsof we weer terug in de geschiedenis gaan met Spanje dat in de winter produceert en de Noord-Europese landen die in de zomer hun eigen groenten produceren. Sommige mensen zeggen dat het misschien zo zou moeten zijn”, aldus een van de groentetelers.