De Europese Green Deal is sinds 2020 de basis van deze inspanningen en heeft aanzienlijke energie- en milieuvoordelen gebracht. De laatste tijd evenwel winnen politieke oppositie en klimaatscepsis aan kracht, hetgeen mede tot uiting kwam in de uitslag van de recente verkiezingen voor het Europees Parlement.
Ondanks dat klimaatverandering blijft, krijgen economische zorgen en veiligheidskwesties nu voorrang. Het zich ontwikkelende politieke landschap in het Europees Parlement kan gevolgen hebben voor het klimaatbeleid
De vorige verkiezingen in 2019 leidde tot een krachtig klimaatvriendelijk beleid onder leiding van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Ondanks dat eerdere groene momentum heeft het EU-Klimaatbeleid nu te kampen met traag economisch herstel, aanhoudende inflatie en stijgende energiekosten, verergerd door de Russische invasie van Oekraïne.
Dit heeft geleid tot protesten en tegenstand met onder meer oproepen tot een “pauze” van milieuregels door de Franse president Emmanuel Macron. In Duitsland leidt het trage economische herstel tot een rem op al te ingrijpende milieumaatregelen.
De recente verkiezingen voor het Europees Parlement zorgden voor een aanzienlijk zetelverlies voor de Groene partijen. De grootste fractie, de centrumrechtse Europese Volkspartij (EVP), pleit in veel milieu- en klimaatkwesties steeds nadrukkelijker voor een technologie-neutrale benadering, die vaak botst met de Groenen en de Socialisten.
Vooruitblikkend naar de klimaatkoers, zullen de Socialisten en Democraten (S&D) en de liberale Renew Europe-groep de Green Deal blijven steunen, zij het met verschillende nadruk op sociale rechtvaardigheid en pragmatische implementatie. Daarentegen verzetten conservatieve en extreemrechtse groeperingen zoals de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR) en Identity and Democracy (ID) zich tegen de Green Deal.
De nieuwe (meer rechtsere) zetelverdeling in het parlement zou tot meer conservatieve coalities kunnen leiden, maar de Groene en linkse partijen kunnen nog steeds een rol spelen bij het handhaven EU-klimaatbeleid. Hoewel de groene agenda voor uitdagingen staat, is het onwaarschijnlijk dat Straatsburg de Green Deal zal ontmantelen, vooral als Von der Leyen voorzitter van de Europese Commissie blijft.
Het opgeven van de groene transitie zou een strategische fout zijn voor de Europese beleidsmakers. Ondanks concurrerende prioriteiten blijft de klimaatcrisis urgent, waarbij de opwarming van Europa twee keer zo hoog is als het mondiale gemiddelde.