In de Europese Unie geen ‘heilige huisjes’ in de strijd tegen Poetin

In de Europese Unie komen vrijwel alle eerder vastgestelde plannen opnieuw ter discussie, nu Brussel probeert de gevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne op te vangen. Er zijn nauwelijks nog heilige huisjes: ook de Europese landbouw en de voedselvoorziening staan opnieuw op de agenda.

De Russische invasie in Oekraïne brengt niet alleen de Oekraïense graanexport tot stilstand, maar de Europese (financiële- en economische) sancties tegen Rusland en Wit-Rusland gooien ook de Europese en internationale handel overhoop. Dat kan mogelijk later dit jaar tot allerlei tekorten gaan leiden, maar niemand weet hoe lang deze oorlog gaat duren.

Maandagavond komt er mogelijk al meer duidelijkheid over ‘heroverwegen’ of ‘aanpassen’ van de Green Deal, de bio-plannen en de van-boer-tot-bord. De coördinatoren (groepsleiders) van de Landbouwcommissie bereiden maandagavond hun vergadering van 20 en 21 april voor, om dan al de eerste officiële besluiten te kunnen nemen. Ook LNV-commissaris Wojciechowski zei afgelopen week dat hij in de april-vergaderingen besluiten wil nemen.

Mogelijk wordt de kwestie van de hoge gasprijzen en de dure kunstmest ‘ losgeknipt’ van veel andere agrarische- en voedselkwersties die nu opduiken. Dinsdag verschijnt een eerder toegezegd rapport over ‘dure energie’ , en wat daartegen kan worden gedaan.

In dat geval is te verwachten dat er, los van die energie-notitie, een apart agri/landbouw-takenpakket komt. Daarin worden ook eerdere plannen voor de productie van Europees biogas uit mestverwerking nieuw leven ingeblazen, zo werd vorige week al duidelijk.

Naar verluidt gaat Brussel nu toch in de varkensvleessector met een tijdelijke opkoopregeling komen, en wordt het ‘rampenfonds’ opengesteld. Eerder vroeg de Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) om schadevergoedingen voor getroffen sectoren.

Maandagavond vergadert ook de ENVI-Milieucommissie van het Europees Parlement, in aanwezigheid van Klimaatcommissaris Frans Timmermans. Hij gaf afgelopen week al een politiek-ideologische ‘voorzet’ over de mega-omvang van de besluiten die nu moeten worden genomen. Nu de EU besloten heeft alle banden met de Russische gasleverancier Gazprom door te snijden, moet de EU dringend op zoek naar andere energiebronnen. 

Desnoods moet de EU maar een tijdje langer de kolenmijnen en de kolengestookte elektriciteitscentrales in gebruik houden, zo zei Timmermans. Nog geen twee weken geleden zou dat vloeken in ‘de groene kerk’ zijn geweest…

Afgelopen week, op de informele LNV-ministersvergadering, ontstond enige wrijving tussen de Franse minister Julien Denormandie en Landbouwcommissaris Janus Wojciechowski, over de vraag of het EU-landbouwbeleid door de Poetin-oorlog ‘in de gaten moet worden gehouden’ of nu al ‘moet worden aangepast’. Denormandie wees erop dat binnen een paar maanden Noord-Afrika en het Midden-Oosten zonder graan zullen zitten, en dat er in die landen eerder volksopstanden zijn uitgebroken na voedseltekorten.

Wojciechowski daarentegen (en naar verluidt ook verscheidene LNV-ministers) wil eerst overzicht en een gedegen actieplan, en wil de EU-voedselkoers bovendien eerst met zijn collega-commissarissen bespreken. Waarschijnlijk komt daar woensdag (op de reguliere Commissievergaderdag) meer duidelijkheid over.