De Britse premier Boris Johnson wil kunnen afwijken van Europese regels, na de overgangsperiode die eind dit jaar afloopt. Hij is bereid daarvoor desnoods helemaal af te zien van een handelsakkoord met de Europese Unie. Dat zei Johnson maandag in een toespraak in Londen over de Britse koers in de komende handelsbesprekingen met de EU.
De Europese Unie daarentegen heeft steeds gezegd dat een voorwaarde voor een handelsakkoord met Groot-Brittannië is dat er overeenstemming komt over handhaving van minimale criteria en dat de Europese burgers en bedrijven er niet slechter van worden, zo gaf EU-onderhandelaar Michel Barnier maandag aan.
De EU is bereid een “ambitieus” vrijhandelsverdrag met het Verenigd Koninkrijk te sluiten, zonder quota en heffingen, op voorwaarde van open en eerlijke concurrentie. Alle goederen die in de toekomst de EU binnenkomen moeten voldoen aan de veiligheids- en gezondheidsregels van de EU, en aan de Europese sociale en milieunormen en standaarden. De sleutel voor dit “bijzondere aanbod” ligt bij de Britse premier Boris Johnson, aldus de EU.
Volgens Johnson is er echter geen noodzaak voor het Verenigd Koninkrijk om zich te conformeren aan EU-regels. Als Londen echter weigert om een overeenkomst over een “gelijk speelveld” te tekenen, kan er wat betreft de EU geen sprake zijn van een handelsverdrag zonder invoertarieven. Het VK en de EU zouden dan terugvallen op de regels van de Wereldhandelsorganisatie, waarbij er wederzijds invoerheffingen kunnen komen. In dat geval zou de Brexit eind dit jaar alsnog neerkomen op een no-deal-Brexit, een risoico waar EU-gezinde Britse politici altijd voor gewaarschuwd hebben.
Barnier gaf maandag aan dat het belangrijk blijft om voorbereidingen te treffen voor zo’n no deal-Brexit. Johnson leek dit risico in zijn toespraak te accepteren. Hij gaf aan dat het Verenigd Koninkrijk liefst een handelsovereenkomst wil die vergelijkbaar is met die tussen Canada en de EU.
Als dat niet lukt, wil Johnson terugvallen op de afspraken die zijn gemaakt bij het akkoord over het vertrek uit de EU. Dat komt erop neer dat Groot-Brittannië vanaf 2021 buiten de Europese interne markt en de douane-unie valt als er geen handelsakkoord komt. Noord-Ierland blijft dan in de praktijk wel onder de EU-regels vallen.