In de EU is overeenstemming bereikt over een ingrijpende verandering van het Europese gemeenschappelijke landbouwbeleid. Voortaan zal de landbouwproductie veel meer worden afgestemd op de omstandigheden in elk EU-land afzonderlijk. Maar dan moeten ze wel veel meer milieu- en klimaatverbeteringen tot stand brengen.
De nationale regeringen moeten voortaan ânationale strategische plannenâ opstellen, die de goedkeuring nodig hebben van de Europese Commissie. Daarin moet elk land aangeven hoe zij de EU-doelstellingen van de Green Deal en het Klimaatverdrag denken te gaan uitvoeren. De Commissie zal hun prestaties en naleving van de EU-regels controleren.
Daardoor krijgt de Europese Commissie per land beter zicht, controle en âmede-bewindvoeringâ over zaken als biodiversiteit, voedselveiligheid, dierenwelzijn, luchtverontreiniging en bodemvervuiling. De Europese Commissie gaat bij de beoordeling van de nationale strategische plannen ook controleren of die plannen bijdragen aan de van-boer-tot-bord-strategie.
De al jarenlang bestaande glb-landbouwsubsidies worden voor 25% omgezet van algemene inkomenssteun (per hectare) naar doelgerichte âgroeneâ subsidies voor allerlei agrarische milieuvriendelijke werkwijzen. Op aandrang van de 27 LNV-ministers komt er een tweejarige âinwerkperiodeâ (2023 en 2024) waarin niet-gebruikte âmilieupremiesâ toch beschikbaar blijven voor de boeren.
Bovendien wordt de komende jaren de financiële steun voor de agrarische sector verschoven van de grote intensieve landbouw en de agro-industrie naar kleine en middelgrote agrariërs. Daarom wordt nu 10 procent van alle nationale agrariscdhe subsidie geoormerkt voor jonge boeren en kleine familiebedrijven.
De organisatie van deze triloog-onderhandelingen in Brussel was aangepast na de mislukte eerdere besprekingen in mei. De 27 EU-landbouwministers komen nu pas aanstaande maandag in Luxemburg bijeen en vergaderden ditmaal niet gelijktijdig met de trialoog. Ze kunnen nu het resultaat pas achteraf goed- of afkeuren, en zich er niet tot in detailniveau zelf mee bemoeien.
âGelukkig dat er nu eĂndelijk een GLB-akkoord ligtâ, reageert EuroparlementariĂ«r Annie Schreijer-Pierik (CDA). Er ligt volgens haar een zware verplichting op het landbouwministerie in Den Haag en op de provincies om voldoende toegankelijke ecoregelingen op te stellen Ă©n vervolgens voor boeren financieel aantrekkelijker te maken door er aanvullende (nationale) prestatiebeloningen aan te koppelen.
De Nederlandse EuroparlementariĂ«rs Jan Huitema (VVD, Renew Europe) noemde dit akkoord een belangrijke stap naar een modern landbouwbeleid. âHet huidige beleid dat boeren van bovenaf voorschrijft hoe ze moeten vergroenen, is niet effectief gebleken. Veel beter is het om geld voor vergroening direct te linken aan de vergroeningsprestaties van de boer en tuinder. Hoe groter die prestatie, hoe hoger de vergoedingâ, aldus Huitema.
Niet alleen milieuorganisaties als Greenpeace en de klimaatjongeren van Greta Thunberg maar ook de Groenen vinden het nu gepresenteerde GLB-compromis veel te mager en onaanvaardbaar. Ze vinden dat de landbouw moet ophouden met het gebruik van chemische onkruidverdelgers en groeibevorderaars. Zoals de deal nu is, zullen we er niet mee instemmen, zei vice-fractievoorzitter Bas Eickhout. Hij kondigde een EU-brede campagne tegen deze wat hij noemde âgreenwashingâ aan.
âIn 2019 stemden de Europese kiezers voor een klimaatvriendelijke, groene verandering. Ursula von der Leyen en haar commissarissen spraken toen grote woorden over een Europese Green Deal. Maar nu stemmen ze gewoon in met een totaal achterhaald Europees landbouwbeleid.
De EU steunt nog steeds de intensieve veehouderij op industriĂ«le schaal. Het zal nog steeds boeren stimuleren om synthetische pesticiden te gebruiken. Het zal nog steeds de zakken van multinationals en grootgrondbezitters vullen, terwijl kleinschalige boeren en boerenfamilies opzij worden gezetâ, aldus de GroenLinkser.