De Europese Commissaris voor Uitbreiding, Marta Kos, prees de vooruitgang die vooral Montenegro en Albanië hebben geboekt. Volgens haar hebben alle leiders van de Westelijke Balkan tijdens de recente EU-Westelijke Balkan-top in Tivat (Montenegro) duidelijk toegezegd dat de EU-route hun strategische prioriteit is.
Tijdens het debat in het Europarlement steunden de Europarlementariërs de vooruitzichten van kandidaat-landen op toetreding, met name Montenegro en Albanië, maar benadrukten ze tevens de aanhoudende problemen en uitdagingen in elk van deze landen.
Strengere toets
De Europese Unie werkt momenteel aan nieuwe regels voor toekomstige lidstaten. Die moeten ervoor zorgen dat die ook na hun toetreding blijven voldoen aan afspraken over democratie, de rechtsstaat en andere Europese regels.
Promotion
Die kunnen ervoor zorgen dat nieuwe EU-landen gedurende een langere periode minder invloed hebben op bepaalde belangrijke besluiten binnen de Europese Unie. In de voorstellen worden perioden van vijf, tien of vijftien jaar genoemd.
Oekraïne
De plannen voor de kandidaat-landen vallen samen met de al in gang gezette onderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Oekraïne heeft voldoende hervormingen doorgevoerd om snel te kunnen worden toegelaten. President Zelensky vindt dat dat al met ingang van volgend jaar moet zijn, maar daarover bestaan in enkele EU-landen nog twijfels.
Montenegro
Niet alle kandidaat-lidstaten maken dezelfde voortgang. Montenegro wordt in de huidige beoordeling gezien als de kandidaat die het verst is gevorderd. Het land werkt verder aan de afronding van de onderhandelingen en spreekt de ambitie uit om in de komende jaren toe te treden tot de Europese Unie.
Voor andere kandidaten blijven hervormingen een struikelblok. Bij Georgië wordt de voortgang afhankelijk gemaakt van verbeteringen op het gebied van democratie. Ook voor Turkije geldt dat het toetredingsproces niet vooruitgaat zolang hervormingen op het gebied van de rechtsstaat, fundamentele vrijheden en mensenrechten uitblijven. Tegelijkertijd wordt Turkije wel als een strategisch belangrijke partner (lees: militair, NAVO-lid) voor de Europese Unie beschouwd.