Maar de kans dat de EU-landen dit najaar zullen instemmen met volledige toelating van Servië tot de EU is aanzienlijk kleiner, nu ook de nationalistische en pro-Russische President Aleksandar Vučić later dit jaar premier kan worden en daarmee in Belgrado aan de macht kan blijven.
De verkiezingen zijn voorzien voor 25 oktober. Vučić kan zich niet opnieuw kandidaat stellen voor het presidentschap en wil overstappen naar het premierschap. Daarmee zouden de verkiezingen bepalend kunnen worden voor zijn machtspositie en de politieke koers van Servië.
Mladic
Ook is vorige week de semi-officiële begrafenis van oorlogsmisdadiger Ratko Mladic bij veel EU-landen in het verkeerde keelgat geschoten. De Bosnisch-servische legerleider overleed ruim een week geleden in de VN-strafgevangenis in Den Haag, waar hij een levenslange gevangenisstraf uitzat voor de volkerenmoord op duizenden Bosnische moslims.
Promotion
Brussel krijgt tegelijkertijd het verwijt Vučić jarenlang te veel ruimte te hebben gegeven. De vrees bestond dat grotere Europese druk Servië verder richting Rusland of China zou duwen. Ondanks de nauwe economische banden met de EU heeft Belgrado ook een nauwe samenwerking met Moskou ontwikkeld.
Opgeschort
De EU verlangt daadwerkelijke hervormingen op het gebied van democratie, rechtsstaat en onafhankelijke instellingen. Het toetredingsproces zit al lange tijd vast. Verdere betalingen uit het Europese Groeiplan voor de Westelijke Balkan zijn inmiddels ingehouden vanwege zorgen over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.
De problemen met Brussel gaan verder dan de begrafenis. Servië heeft zich niet aangesloten bij de EU-sancties tegen Rusland. Daarnaast klinkt al langer kritiek op achteruitgang van democratische normen, de rechtsstaat en persvrijheid en op het uitblijven van hervormingen die Belgrado voor het toetredingsproces had beloofd.
Protesten
Vučić staat bovendien onder binnenlandse druk. Langdurige studentenprotesten begonnen na de dodelijke instorting bij het station van Novi Sad en groeiden uit tot bredere protesten tegen corruptie en zijn bestuur. Ook het vermeende gebruik van spyware tegen studenten, activisten en oppositieleden heeft in het Europees Parlement tot oproepen tot maatregelen geleid.
Nederland is een van de EU-landen die zich al twee jaar geleden uitsprak tegen onderhandelingen met Belgrado over mogelijke toetreding. Eind dit jaar wil de EU een besluit nemen over de aanvragen van meerdere kandidaten. Volgens de jongste stand van zaken zou alleen Montenegro in aanmerking komen, en wordt over Oekraïne en Moldavië een apart besluit genomen.