Ondanks verbeteringen in de afgelopen jaren zijn de Europese steden nog steeds te lawaaierig en is ook de luchtverontreiniging onvoldoende afgenomen. De auditors vinden deze achterstand zorgwekkend omdat er de komende jaren nog strengere milieu-eisen op stapel staan.
Driekwart van de bevolking woont in stedelijke gebieden en wordt blootgesteld aan luchtverontreiniging en geluidshinder. Volgens het Europees Milieuagentschap sterven er in Europa jaarlijks minstens 250.000 mensen als gevolg van luchtverontreiniging. Daarnaast kan langdurige blootstelling aan te hoge geluidsniveaus negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid, zoals slaapstoornissen, angst, cognitieve stoornissen en geestelijke gezondheidsproblemen.
In Europa worden hierdoor jaarlijks 48 000 nieuwe gevallen van hartaandoeningen en 12 000 vroegtijdige sterfgevallen geregistreerd. De EU heeft regelgeving ingevoerd om haar 450 miljoen burgers te beschermen tegen luchtverontreiniging en geluidshinder. De Europese Commissie heeft bovendien 46,4 miljard euro voor de periode 2014-2020 en 185,5 miljard euro voor de periode 2021-2027 uitgetrokken om de schoneluchtdoelstellingen te ondersteunen.
“Er is vooruitgang geboekt in de strijd tegen stedelijke verontreiniging. We hebben echter nog een lange weg te gaan voordat we op onze lauweren kunnen rusten”, zegt Klaus-Heiner Lehne, het ERK-lid dat verantwoordelijk is voor de controle. “De EU en haar lidstaten moeten inzien dat deze ambitieuze doelstellingen alleen kunnen worden bereikt met aanzienlijke extra inspanningen.”
De auditors erkennen dat de luchtkwaliteit over het algemeen is verbeterd. Ze waarschuwen echter dat luchtverontreiniging — met name de concentratie van stikstofdioxide (NO2) veroorzaakt door auto’s en vrachtwagens — een groot probleem blijft.
Ook lawaai is een vorm van stedelijke vervuiling, maar deze wordt vaak over het hoofd gezien. De onderzoekers van de Rekenkamer concluderen dat het vrijwel onmogelijk is om de vooruitgang in het terugdringen van geluidshinder te meten. De geluidsmonitoring in de meeste lidstaten is gebrekkig en niet actueel, zodat er geen trend kan worden vastgesteld.
Feit is dat steden moeite hebben om luchtverontreiniging en geluidshinder doeltreffend aan te pakken. Er zijn hiervoor uiteenlopende redenen: van slechte coördinatie door de autoriteiten tot twijfelachtige doeltreffendheid van maatregelen, om nog maar te zwijgen van de lokale tegenstand tegen dergelijke maatregelen.