Door nieuwe handelsafspraken tussen Oekraïne en de Europese Unie zal de export van Oekraïense landbouwproducten naar Europa sterk dalen. Tegelijk worden enkele producten vrijgesteld van invoerrechten. Kyiv zoekt al naar nieuwe afzetmarkten buiten Europa.
De Europese Unie voert eind deze maand nieuwe tariefgrenzen in voor de import van Oekraïense landbouwproducten. Daarmee komt een einde aan de tijdelijke belastingvrije toegang die Oekraïne sinds 2022 had. De maatregel moet de handel normaliseren, maar zal de Oekraïense inkomsten uit de agri-export flink verminderen.
Volgens economische onderzoekers kan de export naar EU-landen jaarlijks met ruim één miljard euro terugvallen. Vooral de graanexport krijgt een harde klap. De verwachte verliezen worden deels opgevangen doordat Oekraïne zijn handel probeert te verleggen naar andere regio’s buiten Europa.
Hoewel de nieuwe afspraken met de EU beperkingen opleggen, brengen ze ook verruiming voor enkele productgroepen. De Europese Unie verhoogt de invoermaxima voor onder meer honing, suiker, eieren en tarwe. Deze veranderingen treden nog voor het einde van de maand in werking.
Tegelijk breidt Oekraïne zijn handel met andere landen uit. Zo is er een akkoord gesloten met Oman over de export van pluimveeproducten. Eerder werden ook Bahrein en Saoedi-Arabië nieuwe afzetmarkten. Die openingen moeten het verlies aan Europese inkomsten deels compenseren.
In Brussel bereikten vertegenwoordigers van de EU en Oekraïne onlangs overeenstemming over het landbouw-onderdeel van de toetredingsgesprekken. Beide partijen willen de wetgeving en regels voor landbouw stap voor stap beter op elkaar afstemmen. De EU zegde steun toe voor verdere hervormingen.
De gesprekken in Brussel lieten zien dat de samenwerking al ver is gevorderd, maar dat er nog veel moet gebeuren om de Oekraïense landbouw op EU-niveau te brengen. De hervormingen richten zich onder meer op digitalisering, marktregels en overheidssteun voor boeren.
Oekraïense boerenorganisaties waarschuwen voor te snelle veranderingen. Een plotselinge invoering van alle Europese regels zou vooral kleine en middelgrote agrarische bedrijven kunnen schaden. Zij pleiten voor een overgangstijd van tien tot vijftien jaar, zodat de landbouw zich geleidelijk kan aanpassen.
Oekraïne verwacht dat het land tegen 2035 lid kan worden van de Europese Unie. Volgens vertegenwoordigers van de landbouwsector is daarvoor een periode van tien jaar nodig om de economie en landbouw volledig aan te passen aan Europese normen.
